//
u leest...
Vergeten Kunstenaars

Realist van de Rococo – Wie is Jean-Étienne Liotard?

Vergeten Kunstenaars - Jean-Étienne Liotard

Het Rijksmuseum kocht deze maand Hollands meisje aan het Ontbijt van Jean-Étienne Liotard op een veiling voor ruim 5 miljoen euro. Het museum spreekt van een spectaculaire aankoop en noemt het werk zelfs van “het Melkmeisje van de 18e eeuw”. Toch kennen maar weinig mensen Liotard en zijn schilderijen. Wie was Jean-Étienne Liotard? En waarom is dit zo’n bijzondere aankoop?

Jean-Étienne Liotard - Hollands Meisje aan het Ontbijt

Jean-Étienne Liotard – Hollands Meisje aan het Ontbijt

Hollands meisje aan het Ontbijt is door Liotard geschilderd in 1756 toen hij in Nederland was. We zien een meisje aan een tafel waarop typisch Nederlandse voorwerpen staan: een zilveren koffiepot en koffiekopjes van Nederlands aardewerk. Het blauwe tafeltjes is zelfs iets gedraaid zodat we de bovenkant beter kunnen zien. Andere Nederlandse details zijn de voetenwarmer en het schilderij van het kerkinterieur op de achtergrond. Het is bekend dat Liotard zelf enkele Nederlandse kerkinterieurs in zijn collectie had.

Wie was Liotard?
Jean-Étienne Liotard kwam uit een Franse familie, maar werd geboren in Zwitserland. In Zwitserland leert hij miniaturen schilderijen voor in broches en kettingen. Het is zijn eerste aanraking met de portretschilderkunst waar hij zo beroemd mee zou worden. In 1723 verhuist Liotard naar Parijs, waar hij in het atelier van Francois Lemoyne met pastelkrijt leert werken. Pastelkrijt won populairiteit in de 18e eeuw en werd veel gebruikt door rococo schilders omdat ze hiermee zachte kleureffecten konden bereiken. Pastel heeft echter als nadeel dat het snel verkleurt, waardoor musea tegenwoordig weinig pastelwerken tentoonstellen.

In Parijs ontwikkelt Liotard zich tot één van de meest populaire portretschilders/tekenaars van zijn tijd. Liotard maakt reizen naar Constantinopel, Italië en verblijft zelfs twee periodes in Nederland. Hij schilderde onder meer paus Clemens XII in Rome en de keizer Frans Stefan van het Heilige Roomse Rijk in Wenen. In Nederland maakt hij kennis met de genrekunst uit de Gouden Eeuw. Zijn bewondering voor Gabriël Metsu en Gerard ter Borch heeft een grote invloed op zijn eigen werk. Het maakt zijn schilderijen realistischer en iets minder zoetsappig dan zijn tijdgenoten als Francois Boucher en Jean-Baptiste Simeon Chardin. Liotard is de realist onder de rococo-schilders.

Jean-Étienne Liotard overzicht

Waarom is Hollands Meisje aan het Ontbijt bijzonder?
In Nederland krijgt Liotard een grote klantenkring. Hij portretteerde prins Willem V en zijn zusje Carolina, maar ook rijke families uit Utrecht en Amsterdam zoals de families Van Tuyll, van Serooskerken, Bicker en Rendorp. Hij maakt zo’n 40 werken in ons land, waarvan het overgrote deel in zijn favoriete pastel. Van Liotard zijn slechts enkele olieverf schilderijen bekend. Hollands meisje aan het Ontbijt combineert drie bijzondere elementen in 1 schilderij: het is een olieverf schilderij, het is een genrestuk in plaats van een portret en het komt uit Liotard’s Nederlandse tijd. Het was voor het Rijksmuseum daarom een unieke kans om het schilderij van deze Rococo-meester binnen te halen.

Collectie van het Rijksmuseum
Het Rijksmuseum bezit al een uitgebreide collectie pasteltekeningen uit Liotard’s Nederlandse tijd, waarvan het grootste deel portretten (alle vier de bovenstaande werken komen uit de collectie van het Rijksmuseum). Maar het bezat nog geen genrestuk van Liotard. Ook zijn er werken van Liotard te zien in het Amsterdam Museum.

De rococo periode is een onderbelichte stijl binnen de Nederlandse musea. De belangrijkste kunstenaars van de Rococo, zoals Jean Antoine Watteau, Jean-Honoré Fragonard en François Boucher, zijn niet met schilderijen vertegenwoordigd in Nederlandse musea. De aankoop van het schilderij van Liotard is daarom een belangrijke toevoeging aan de collectie Nederland. Hollands Meisje aan het Ontbijt zal vanaf woensdagmiddag 11 januari te zien zijn in het Rijksmuseum.

Vergeten Kunstenaars Sommige kunstenaars zijn van naam bij nog maar weinig mensen bekend, maar waren in hun tijd zeer beroemd of hebben een belangrijke rol gehad in de kunstgeschiedenis. In de serie Vergeten Kunstenaars gaat //Vensters op zoek naar kunstenaars die in grote musea hangen, maar die vrijwel niemand meer kent. Hier vind je een overzicht van alle bijdragen. Kunstgeschiedenis - Rococo

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Archief

Like //Vensters op Facebook!

Abonneer je op dit blog en ontvang een e-mailbericht bij elke nieuwe post!

Doe mee met 394 andere volgers

Creative Commons License
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.
%d bloggers liken dit: