Isaac Julien maakt poëtische filminstallaties vol muziek, dans en schitterend camerawerk. Hij gebruikt historische gebeurtenissen om te reflecteren op het heden. Visueel spektakel in het Bonnefanten over zware thema’s als racisme, migratie en homohaat.
De rijke zakenman en kunstverzamelaar Albert Barnes verzamelde Europese moderne kunst en Afrikaanse kunst. Hij zag al vroeg de waarde van Afrikaanse kunst in de ontwikkeling van het modernisme en sprak hierover met Afro-Amerikaanse schrijver Alain Locke. In de video installatie Once Again… (Statues Never Die) toont Isaac Julien hun gesprekken op vijf grote schermen. Julien gebruikte hiervoor teksten van Barnes, Locke, Wole Soyinka, Langston Hughes en Aimé Césaire.
In de 19e eeuw werd Afrikaanse kunst massaal geroofd. In de film toont Julien de diefstal van de Benin bronzen. Ondanks deze hebzucht, wordt Afrikaanse kunst vaak niet op waarde geschat. In het Pitts Rivers Museum in Oxford bijvoorbeeld staan Afrikaanse beelden als curiosa uitgestald. Barnes toont Afrikaanse beelden wél als volwaardige kunst in de Barnes Foundation tussen de schilderijen van Seurat en Cézanne. Isaac Julien vraagt met de installatie aandacht voor de waardering van Afrikaanse kunst en de discussie rondom teruggave.
Activistisch
Vorig jaar werd Sir Isaac Julien geridderd voor zijn verdienste voor de Britse kunst. Bonnefanten toont nu een overzicht van Juliens videowerk, dat eerder te zien was in Londen en Düsseldorf. De tentoonstelling begint met de vroege werken van Julien uit jaren 80. In Who Killed Colin Roach filmde hij de protesten na de dood door een politiekogel van Colin Roach in 1983. In de films This is not an AIDS advertisement (1987) en Looking for Langston (1989) confronteert hij zijn publiek met dansende en vrijende mannen. Het zijn activistische films waarin acceptatie van homoseksualiteit centraal staat.
In recentere films vraagt Julien om meer aandacht en geduld. Hij dwingt je om rustig te gaan zitten en de tijd te nemen om te ontdekken wat het verhaal is. Door het gebruik van meerdere schermen, zijn de films meer gelaagd. Visueel is Isaac Julien hier op zijn sterkst, mooi camerawerk, sfeervolle belichting en stemmige muziek. Als bezoeker kom je al snel een tijdsnood. Als je alle films in het Bonnefanten wil zien, heb je al snel een hele dag nodig….
Filmen als een dichter
In A Marvellous Entanglement bijvoorbeeld is Juliens boodschap veel meer verhuld. Wat een begint als een portret van Braziliaanse modernistische architect Lina Bo Bardi, verwordt tot een pleidooi voor culturele diversiteit. Actrices Fernanda Montenegro en haar dochter Fernanda Torres spelen Lina Bo Bardi in verschillende fases van haar leven. Gefilmd in de gebouwen van Lina Bo Bardi vertellen ze haar gedachtegoed. In dit soort films is Julien als een dichter, die met ritme en beeldspraak een verhaal vertelt.
Ook in het recente Lessons of the Hour, aangekocht door het Bonnefanten, gebruikt Isaac Julien een historisch verhaal om aandacht te vragen voor actuele vraagstukken. De installatie van 10 schermen gaat over Frederick Douglass, een 19e eeuwse activist en politicus voor de afschaffing van de slavernij. In de film geeft Douglass een toespraak in de Royal Academy of Arts in Londen voor een publiek bestaande 19e-eeuwse en hedendaagse personen. Het werk is een visueel spektakel.
Toekomst
De speeches van Frederick Douglass zijn nog steeds actueel. Natuurlijk, de slavernij is afgeschaft, maar er is nog steeds veel racisme en geweld tegen minderheden. Juist door gebeurtenissen uit het verleden zo uit te vergroten, laat Julien ons dus nadenken over onze eigen tijd. Beschermt onze samenleving wil voldoende tegen discriminatie en ongelijkheid?
Julien kijkt met een hedendaagse bril naar historische personen en gebeurtenissen. Het geeft te denken. Als een kunstenaar over 200 jaar een film zou maken over 2024 welke schandplekken zouden dan worden blootgelegd? Hoe wij duizenden mensen laat doodgaan op de Middellandse zee? Hoe we kinderen onze kleren laten maken in Bangladesh? Misschien zou de kunstenaar een film maken over Isaac Julien en zijn gevecht tegen sociale ongelijkheid.
Tentoonstellingen 2024
Caspar David Friedrich (Kunsthalle, Hamburg) – Impressionisme van het Noorden (Singer, Laren) – Rembrandts Zintuigen (Lakenhal, Leiden) – Max Beckmann (Kunstmuseum, Den Haag) – Fotorealisme (Centraal Museum, Utrecht) – Frans Hals (Rijksmuseum, Amsterdam) – Surrealisme (Bozar/KMSKB, Brussel) – Laure Prouvost (de Pont, Tilburg) – Afrikaanse fotografie (Wereldmuseum, Rotterdam) – James Ensor (Bozar/KBR, Brussel) – Marina Abramovic (Stedelijk, Amsterdam) – Isaac Julien (Bonnefanten, Maastricht) – Boris Mikhailov (Fotomuseum, Den Haag) – Haagse School (Kunstmuseum/Panorama Mesdag, Den Haag) – Impressionisme (Orsay, Parijs) – the Art of Drag (Frans Hals, Haarlem)