Ongemakkelijk of fascinerend? De levensechte beelden van de Australische beeldhouwer Ron Mueck roepen gemengde reacties op. Museum Voorlinden toont het grootste overzicht van Ron Mueck ooit.
Een man zit naakt op een stoel. Opgetrokken schouders, woeste baard, vertwijfelde ogen, hij lijkt niet op zijn gemak. Afgelopen week plaatste ik een foto van dit beeld van Ron Mueck op Instagram. Binnen het uur was de foto van het platform verwijderd. De reden? Naaktbeelden zijn op Instagram verboden. Het laat zien hoe levensecht de beelden van Mueck zijn. De bots van Instagram kunnen het verschil tussen het beeld (toegestaan) en een naaktfoto (verboden) niet onderscheiden.
Ron Mueck – Ghost, 1998
Foto’s: Antoine van Kaam
Ron Mueck
Een film in Museum Voorlinden toont hoe Mueck en zijn team werken in het atelier. Laagje voor laagje plaatst Mueck doorzichtige siliconen in een mal, die hij beschilderd in huidskleuren. Ieder vlekje op de huid wordt met precisie geschilderd, ieder haartje handmatig aangebracht. Maandenlang werken Mueck en zijn team aan een beeld. Hierdoor is de productie laag. Ron Mueck (66 jaar) maakte in zijn leven slechts 48 beelden. Hiervan zijn er nu 15 te zien in Museum Voorlinden.
De beelden van Mueck zijn levensecht, maar tegelijk ook weer niet. Een baby aan de muur is slechts 15 cm, een vrouw ligt in een bed van 7 meter. Mueck speelt met schaal, waardoor de beelden iets surrealistisch krijgen. Soms wordt het zelfs een beetje creepy, zoals het zwevende hoofd dat in een zwarte kamer hangt. Hij heeft iets weg van dokter House. Nachtmerries gegarandeerd.
Foto: Jeroen de Baaij
Kwetsbaarheid
Juist doordat de beelden van Mueck zo echt lijken, kan je je makkelijker inleven. Neem het beeld van een jonge moeder, die haar kind tegen haar lichaam heeft gebonden. Ze heeft zo haar handen vrij om twee zakken boodschappen te tillen. Ze ziet er vermoeid uit. We weten het niet, maar je voelt dat ze het zwaar heeft. Waarschijnlijk slaapt ze weinig door haar huilende baby, misschien is ze wel verlaten door haar man.
Het is de tederheid in het werk van Mueck, dat zijn beelden interessant maakt. Misschien is het daarom maar goed dat Instagram foto’s van de beelden weigert. Zoveel kwetsbaarheid past niet tussen de geïdealiseerde foto’s van vakanties, lekkere gerechten en sportschooltypes. Instagram heeft liever de wereld achter een filter, dan een kwetsbaar naaktbeeld.
Nieuwe richting
Maar Mueck is recent een nieuwe richting ingeslagen. Hij maakt niet langer kwetsbare naaktbeelden. Museum Voorlinden presenteert bijvoorbeeld een kamer vol met levensgrote schedels, waar je doorheen loopt als in een doolhof. De fascinerende details van zijn naaktbeelden hebben plaats gemaakt voor puur effectbejag. Wie kan hier de mooiste foto nemen voor zijn Instagram-account?
De kracht van de werken van Ron Mueck zat in hun realisme. De ambachtelijkheid van het maakproces, de herkenbare kwetsbaarheid van de beelden maakte zijn werk zo uniek. In zijn recente werk van honden en schedels valt dit allemaal weg. Ron Mueck is gezwicht voor de Instagram-cultuur en definitief kitsch geworden.
Tentoonstellingen in 2024
Caspar David Friedrich (Kunsthalle, Hamburg) – Impressionisme van het Noorden (Singer, Laren) – Rembrandts Zintuigen (Lakenhal, Leiden) – Max Beckmann (Kunstmuseum, Den Haag) – Fotorealisme (Centraal Museum, Utrecht) – Frans Hals (Rijksmuseum, Amsterdam) – Surrealisme (Bozar/KMSKB, Brussel) – Laure Prouvost (de Pont, Tilburg) – Afrikaanse fotografie (Wereldmuseum, Rotterdam) – James Ensor (Bozar/KBR, Brussel) – Marina Abramovic (Stedelijk, Amsterdam) – Isaac Julien (Bonnefanten, Maastricht) – Boris Mikhailov (Fotomuseum, Den Haag) – Haagse School (Kunstmuseum/Panorama Mesdag, Den Haag) – Impressionisme (Orsay, Parijs) – the Art of Drag (Frans Hals, Haarlem) – Breitner (Singer, Laren) – Snakken naar Boijmans (Boijmans, Rotterdam) – Kandinsky (H’Art, Amsterdam)