Kremer Collectie tijdelijk in Alkmaar, met uitzicht op langer verblijf

Rembrandt, Hals en De Hooch uit de collectie van George en Ilone Kremer zijn dit voorjaar te zien in het Stedelijk Museum Alkmaar. Tussen de 17e eeuwse meesters zitten bijzondere pareltjes. Mogelijk blijft de Kremer Collectie permanent in Alkmaar.

Je zou zeggen dat het tegenwoordig vrijwel onmogelijk is om 17^e eeuwse Nederlandse kunst te verzamelen. Alle topstukken van Rembrandt, Hals en De Hooch hangen in musea. Wat nog in particuliere collecties verstopt zit, is zeer gewild. Een moeilijke klus dus! Toch is het George en Ilone Kremer gelukt om ruim 100 schilderijen van oude Hollandse meesters te verzamelen. Een selectie is nu te zien in het Stedelijk Museum in Alkmaar.

Oosterse man

In een markt waar de topstukken al zijn weggekaapt door musea, is altijd de vraag of de overgebleven stukken wel van voldoende kwaliteit zijn. Maar in de eerste zaal van het Stedelijk Museum in Alkmaar wordt die zorg meteen weggenomen.

Een vroeg geschilderd portret van een oude man met tulband is een schakelstuk in het oeuvre van Rembrandt. Het is een van de vroegste schilderijen waar Rembrandt experimenteert met tegenlicht, waardoor het halve gezicht van de man in de schaduw valt. Het houten paneel doet denken aan Rembrandts eerste zelfportret, nu te zien in het Rijksmuseum, dat rond dezelfde tijd gemaakt is. De vernieuwende licht-donker effecten waren een belangrijke stap in Rembrandts ontwikkeling. Het schilderij in de Kremer collectie is dus niet gewoon een Rembrandt, maar een belangrijk vroeg werk.

Utrechtse Caravaggisten

Ook de berouwvolle Petrus van Gerard van Honthorst is precies uit de juiste periode. Van Honthorst reisde tussen 1616 en 1620 naar Italië om de Italiaanse meesters te bestuderen. Het schilderij van Sint Petrus is een van de slechts 17 schilderijen, die uit deze periode bewaard zijn gebleven. Van Honthorst nam het onderwerp over van Guido Reni en José de Ribera, die beide vergelijkbare schilderijen hebben gemaakt. Zelfs de kleurstelling van Petrus’ kleding, oranje en blauw, nam hij van hen over.

Tot de mooiste werken uit de Kremer collectie behoort het portret van oude vrouw, die een munt bekijkt bij kaarslicht. Iedere rimpel is de tellen. Het doet je afvragen of je hier te maken hebt met een oude koppelaarster, die we zo goed kennen van Van Honthorst. De Utrechtse Caravaggisten zijn goed vertegenwoordigd in de Kremer collectie. Een schilderij van de Tempelreiniging van Van Honthorst-leerling Matthias Stom valt op vanwege het realisme van de mannen op het schilderij.

Kremer Collectie

In Alkmaar zijn dit voorjaar zo’n 45 schilderijen te zien. Hiermee is het een kleine tentoonstelling, maar er is genoeg te ontdekken. Opvallend zijn drie etsplaten van Rembrandt. Het is ongelooflijk in welk detail Rembrandt de platen heeft bewerkt. Of het schilderij van een boerenhoeve van Abraham Bloemaert. De voorbereidende schets voor het werk is ook in de Kremer collectie aanwezig en wordt nu zij-aan-zij met schilderij getoond.

De Kremer Collectie is afgelopen jaren veelvuldig tentoongesteld in Europa (we schreven eerder over een tentoonstelling in Duitsland). Maar na lang rondreizen is de tentoonstelling in het Stedelijk Museum mogelijk de opmaat naar een langer verblijf van de Kremer Collectie in Alkmaar. De Kremers hebben de intentie uitgesproken om de collectie als langdurig bruikleen in het museum onder te brengen. Op dit moment lopen gesprekken met de gemeente Alkmaar om hiervoor een uitbreiding van het museum te realiseren.