Henri Le Sidaner en Henri Martin brachten hun kleurrijke tuinen naar het schildersdoek. Voor een expositie van hun werk zijn de zalen in Museum Singer Laren omgebouwd tot een tuin met korenhalmen, een pergola en een fontein. Dit moderne design zet de kunst van de twee Henri’s in de schaduw.
Museum Singer Laren organiseert eens in de paar jaar een tentoonstelling over Henri Le Sidaner. Le Sidaner was een goede vriend van William Singer, oprichter van het museum en daarom heeft Singer 12 werken in de collectie. In 2013 reisde het museum ‘dwars door Frankrijk’ met Le Sidaner, in 2018 stonden Le Sidaner en collega’s centraal als ‘Laatste Impressionisten’. Dit jaar vergelijkt het museum het werk van kunstenaarsvrienden Henri le Sidaner en Henri Martin.
Herontdekte schilderijen
Directe aanleiding voor de tentoonstelling is de recente vondst van verschillende olieverfschetsen van Henri Martin in een Franse privé-collectie. In 1914 kreeg hij de opdracht om muurschilderingen over industrie, landbouw, handel en wetenschap te verzorgen in de zaal van de Franse Raad van State. Een olieverfschets van de oogst, als allegorie voor landbouw, is – naast andere olieverfschetsen – nu te zien in het Singer Laren. Het is snel geschilderd met duidelijke invloeden van het pointillisme. Bloemen of graanhalmen zijn niet meer dan wat klodders verf. Maar op een afstand lijkt het levensecht.
Henri Martin was opgeleid als een traditionele kunstenaar, maar hij ontdekte het neo-impressionisme door te schilderen in de openlucht. Hij was geen vernieuwer, maar zijn werken zijn van hoge kwaliteit. Vooral in de portretten met tegenlicht, waarin gezichten in de schaduw vallen, toont hij zich een meester met kleur. Hoogtepunt is Belle jeune fille marchant à travers les champs: een allegorie van de lente waarin een vrouw in een bloemenweelde door een weidelandschap loopt.
Henri Le Sidaner – La Table dans la verdure, Gerberoy, 1926. Olieverf op doek, 150 x 125 cm. Particuliere collectie.
Henri Le Sidaner – Le Dimanche, 1898. Olieverf op doek, 112 x 192 cm. Musée de la Chartreuse, Douai
Henri Le Sidaner en Henri Martin
Naast de spetterende werken van Martin voelt Le Sidaner wat flets. In de jaren 90 van de 19e eeuw schilderde Henri le Sidaner symbolistische werken. In Le Dimanche creëerde hij een sfeervol tafereel met zacht licht in wittinten. De feeërieke vrouwen in lange jurken herinneren aan het werk van Pierre Puvis de Chavannes.
Vanaf 1900 spelen tuinen een belangrijke rol in de schilderijen van Henri Le Sidaner en Henri Martin. In Singer Laren is een zaal gewijd aan Le Sidaners kenmerkende schilderijen met gedekte tafels in zijn tuin op het Franse platteland. De tuin was in de zomer het middelpunt van zijn leven: het was zijn atelier, maar ook de plek waar het met zijn kinderen speelden. In de schilderijen zie je hem steeds fellere kleuren gebruiken. Ook Henri Martin kocht een landhuis. Jarenlang werkte hij aan de verbouwing van een 17e eeuwse huis bij Cahors. De pergola’s en de halfronde vijver uit zijn tuin komen terug in meerdere schilderijen.
Kiki & Joost
Voor de vormgeving van de museumzalen heeft Singer de hulp in geroepen van designerduo Kiki & Joost. Zij hebben elementen uit de schilderijen in de zalen verbeeld: een groene pergola, een spetterende fontein of gele korenhalmen. Het is alsof de tuinen naar de museumzalen zijn gehaald. Toch zit deze schreeuwerige aankleding de schilderijen vaak in de weg. Fel groen of gele strepen op de muur veranderen de manier waarop je kleuren op de doeken ervaart. Sommige schilderijen worden hierdoor fletser.
Misschien dat de kitscherige aankleding bedoeld is om het gebrek aan inhoudelijk verhaal te verbergen? Over de vriendschap van Le Sidaner en Martin komen we namelijk weinig te weten. Werken zijn thematisch georganiseerd, zonder dat het echt tot een vergelijking van Martin en Le Sidaner komt. Museum Singer Laren lijkt na meerdere Henri Le Sidaner tentoonstellingen geen nieuwe verhaal meer te hebben, daar kan de museumtuin van Kiki & Joost niet veel meer aan redden.
