Wat vieren we met Palmpasen?

Een week voor Pasen is het palmpasen. Op palmzondag wordt herdacht dat Jezus Jeruzalem binnentrok toegejuicht door een uitzinnige menigte. Wat heeft dit feest te maken met palmtakken?

Een week voor het paasfeest trok Jezus naar Jeruzalem. Twee apostelen hadden een ezel geregeld waarop Jezus de stad in werd gereden. Onder bevolking heerste grote blijdschap. Palmtakken werden van de bomen gesneden om hem toe te wuiven. Daarom noemen we het feest tegenwoordig Palmpasen. Ook plaatsten mensen mantels op de weg naar de stadspoort. Toeschouwers zongen hem toe en roepen:

‘Hosanna! Gezegend hij die komt in de naam van de Heer. Gezegend het komende koninkrijk van onze vader David. Hosanna in de hemel!’

Symboliek

Pietro Lorenzetti schilderde rond 1320 een aantal frescos over de Passiecyclus in de basiliek van Assisi. De intocht in Jeruzalem was de eerste fresco van deze serie. De serie hoort tot de meest beroemde werken van Lorenzetti en hij volgde vrij nauwgezet de Bijbelteksten. Dus zien we inderdaad mensen palmtakken van de bomen halen en mantels op de grond leggen waar Jezus rijdt.

Ook zien we op de fresco van Lorenzetti dat Jezus rijdt op een ezel. In de katholieke kerk geldt de ezel als een symbool van de vrede (het tegenovergestelde van het paard dat voor oorlog staat). Daarom is de ezel in de bijbel een terugkerend symbool, bijvoorbeeld in de stal bij de geboorte van Jezus en bij de vlucht naar Egypte. In het schilderij van Lorenzetti zien we dat de ezelin een veulen bij zich heeft. Hij volgt hierbij de tekst van Matteüs, in de andere evangeliën wordt dit niet genoemd.

Achtergrond

In de achtergrond zien we de gebouwen van Jeruzalem, die erg lijken op de campanile, baptisterium en het stadhuis van Siena, de stad waar Lorenzetti was geboren. Het perspectief is nog wat onbeholpen, maar het weergeven van zoveel architecturale details is een enorme stap voorwaarts ten opzichte van Lorenzetti’s voorgangers als Duccio en Giotto. In de stadspoort is zelfs een gouden reliëf te zien. Hierop staan Adam en Eva afgebeeld als verwijzing naar het ommuurde Eden.

Links van Jezus zien we de twaalf apostelen hem volgen. Meteen achter Jezus in een gele mantel loopt Petrus. Hij is in gesprek met Judas in het rood. Judas is te herkennen omdat hij als enige apostel geen gouden aureool heeft. Lorenzetti heeft ervoor gekozen om de apostelen allemaal met hun gezichten naar elkaar af te beelden, wat het idee geeft dat ze met elkaar in gesprek zijn. Zijn fresco is hiermee een stuk levendiger dan het werk van tijdgenoten.

Meer artikelen uit de Kunstbijbel: