In 1907 werd Londen opgeschrikt door een brute moord op een jonge vrouw, die mensen deed terugdenken aan Jack the Ripper. De Engelse kunstschilder Walter Sickert raakte geïnspireerd door het mysterie en maakte een serie schilderijen over deze Camden Town-moord. Zijn morbide interesses maakte hem zelf tot een Ripper-verdachte…
Sherlock Holmes, Miss Marple of -meer hedendaags- de Moordclub op donderdag: de Engelsen zijn dol op een goed moordmysterie. In duizenden boeken gaan detectives op zoek naar de moordenaar en lezers speuren mee. Nog spannender worden de moordzaken als ze echt gebeurd zijn. Zo stonden de kranten in 1907 maanden lang vol verhalen over “The Camden Town Murder“. Bij de moord was de keel van een jonge vrouw van oor tot oor opengesneden. Wie had deze brute moord gepleegd?
Camden Town Murder
Op 11 september 1907 werd Emily Dimmock, die werkte als sekswerker Phyllis, vermoord in haar huis in Camden Town. Ze werd gevonden door haar man die thuiskwam van een nachtdienst. Haar aanvaller had haar keel doorgesneden en haar dode lichaam achtergelaten. Het was een schokkende zaak, vanwege de brute verminking van haar lichaam. Al snel werd een verdachte opgepakt, de kunstenaar Robert Wood. Kranten schreven maanden over het spannende proces, waarbij hij uiteindelijk werd vrijgesproken. De moord is nooit opgelost.
Kunstenaar Walter Sickert verbleef in Parijs, toen hij las over de moord in Camden Town. Sickert had een appartement op 6 Mornington Crescent, net buiten Camden Town. In de maanden ervoor had hij naaktmodellen geschilderd in zijn schaars verlichte slaapkamer. In de schilderijen onderzocht hij de lichtval op het lichaam van het model. ‘La Hollandaise’ toont de kwetsbaarheid van het model: haar gebogen hoofd, haar lichaam in de schaduw, de spiegel op de achtergrond. Je vraagt je af wie ze is? Wat is er met haar gebeurd?
Problem pictures
De Camden Town Murder inspireerde Sickert tot een nieuwe reeks schilderijen, waarbij er een aangeklede man op het bed zit naast de naakte vrouw. De man maakt een verslagen indruk, alsof hij spijt heeft of verdrietig is. Sickert gaf de werken titels als ‘What Shall We Do for the Rent?’ en ‘What Shall We Do to Pay the Rent?’ suggererend dat de vrouw als sekswerker moest werken om de huur te kunnen betalen. Pas later kwamen de schilderijen bekend te staan als ‘The Camden Town Murder’.
De ambigue schilderijen van Walter Sickert worden vaak ‘problem pictures‘ genoemd (Nederlands: probleemschilderijen). In dit kunstgenre uit de Victoriaanse tijd draait het om schilderijen die een spannend moment laten zien, zonder dat je precies weet wat er aan de hand is. Sickert maakte expres scenes die je op verschillende manieren kunt uitleggen. In de schilderijen over de Camden Town Murder vraag je je af: Leeft de vrouw nog? Is deze man de moordenaar? Of is het haar man? Sickert laat je opzettelijk in het ongewisse, zodat je zelf kunt fantaseren over het verhaal.
Jack the Ripper
The Camden Town Murder was niet de eerste keer dat Walter Sickert zich verdiepte in een Engels moordmysterie. In 1906 schilderde hij “Jack the Ripper’s Bedroom” waarin hij zichzelf schilderde voor het raam van zijn woning. De hoofdpersoon is slechts een schaduw, passend bij de mysterieuze Jack the Ripper wiens identiteit nooit is opgehelderd. Volgens sommige Ripper-onderzoekers zou het schilderij zelfs een aanwijzing zijn dat Walter Sickert zelf Jack the Ripper moet zijn geweest. De misdaadschrijfster Patricia Cornwell beschreef in “Portrait of a Killer: Jack the Ripper—Case Closed” de theorie dat Sickert Jack the Ripper was. Maar het bewijs voor haar theorie is uiterst zwak: Sickert was in Frankrijk tijdens de meeste Ripper-moorden.
Waarschijnlijk schilderde Sickert het schilderij na een verhaal van zijn hospita, mevrouw Louisa Jones. Ze was ervan overtuigd dat een voormalige huurder van 6 Mornington Crescent niemand minder was dan de beruchte Jack the Ripper. Volgens Jones’ getuigenis vertoonde de bewuste huurder verdacht gedrag dat naadloos samenviel met de gruwelijke moorden die Londen destijds teisterden. De man verliet het pand tijdens de nachten waarop de moorden plaatsvonden. Nog opmerkelijker was dat hij plotseling vertrok zodra de moordreeks ophield. Maar of de Ripper ooit in het huis van Sickert heeft gewoond? We zullen het nooit weten.
Meer artikelen lezen?
Lees ook onze andere kunstverhalen:
