Wat hebben Nederlandse boeren en de Canadese wildernis met elkaar gemeen? Op het eerste gezicht weinig, maar kunstenaar Cornelius Krieghoff bewees het tegendeel. Deze Hollandse meester verruilde het vlakke land voor ijzige rivieren, maar zijn Nederlandse roots bleven zichtbaar in zijn Canadese meesterwerken.
In een sneeuwlandschap staat een houten blokhut. Een man met een pijp in zijn mond bewerkt de bast van een boom. Het is een koude dag. In de deuropening staat een vrouw met hun jongste kind op haar arm. De andere kinderen spelen met sleetje in de sneeuw. Op de achtergrond zien we een meer in de dennenbossen. Terwijl de hond kwispelt van nieuwsgierigheid, hakt een knecht een gat in het ijs om te vissen. Meer Canadees dan dit tafereel wordt niet, zou je denken? Toch is de maker van het schilderij geboren in Amsterdam!
Cornelius Krieghoff
Charles Hill, conservator bij de National Gallery of Canada, omschrijft Cornelius Krieghoff als de eerste Canadese kunstenaar die de pracht van onze watervallen en de ontberingen en het dagelijks leven van mensen die aan de rand van nieuwe grenzen leven, in olieverf vastlegde. Krieghoff was geboren in Amsterdam als kind van Duitse ouders. Na een opleiding aan een Duitse kunstacademie en een leertijd bij Michel Martin Drolling in Parijs, verhuisde Krieghoff in 1846 naar Montréal. Hier begon een lange kunstloopbaan die hem afwisselend naar Europa, de Verenigde Staten en Canada bracht.
Toch was het vooral in Canada waar hij zijn successen vierde. Krieghoff geeft in zijn schilderijen een geïdealiseerd beeld van het dagelijks leven op het Canadese platteland. Besneeuwde huizen in wijdse dennenbossen met gewone mensen, die bezig zijn met dagelijkse bezigheden. Een jager in een winterlandschap, een vastgevroren postboot of een uit de hand gelopen dorpsfeest: Cornelius Krieghoff toont hoe afgelegen mensen wonen en het belang van de kleine dorpsgemeenschappen. Beter een goede buur dan een verre vriend.
St Lawrence rivier
Een favoriet onderwerp van Krieghoff was de gevaarlijke overtocht over de St. Lawrence rivier. Omdat er destijds nog geen brug was, moest men dit machtige water oversteken met een kano van de Royal Mail. Passagiers moesten gaan liggen of zitten in de kano. De kano werd gepeddeld door open water te midden van drijvende ijsschotsen. Deze oversteek duurde uren en was gevaarlijk. Soms moesten passagiers helpen om gevaarlijke ijsschotsen weg te duwen, of de boot over eilanden van ijs te tillen.
Krieghoff maakte meerdere schilderijen van zo’n oversteek. In The Royal Mail crossing the St Lawrence vervoert de kano elf mensen, waaronder een vrouw met haar hond op een berenvacht. Het is hard werken voor de bootslieden om de kano over ijsschotsen te trekken voordat hij vastvriest. Een man blaast ondertussen op zijn hoorn om hun positie aan te geven. Vaak dreven de boten mijlen af van de oorspronkelijke vaarroute. Toch lijkt niemand echt gealarmeerd, het was klaarblijkelijk een normale ervaring voor bezoekers aan Quebec in de wintermaanden.
Nederlandse invloeden
In Breaking Up of a Country Ball in Canada, Early Morning toont Krieghoff een herberg na een dansfeest. In de vroege ochtend vertrekken de feestgangers. Maar er is nog veel meer te zien op het schilderij: een flirtende koppel, een slee-ongeluk en een man die een lange neus trekt (middenvoor). Sommige feestgangers zijn een tukje gaan doen in het hooi, zoals de man in de schuur rechts.
In het schilderij is de invloed te herkennen van 16e en 17e eeuwse Hollandse dorpstaferelen van Pieter Brueghel of Jan Miense Molenaer. Krieghoff lijkt zijn Nederlandse roots dus niet vergeten. Zo ontstond een unieke mengeling van Hollandse meesterschap en Canadese verhalen, waarmee hij een brug sloeg tussen twee werelden.
Meer artikelen lezen?
Lees ook onze andere artikelen waarin we vergeten kunstenaars bespreken:
