//
u leest...
Wereldfaam

Is Mona Lisa het homoseksuele vriendje van Leonardo da Vinci?

De geheimzinnige lach van Leonardo da Vinci’s Mona Lisa houdt kunstliefhebbers al eeuwen bezig. Wie was Mona Lisa? En waarom werd ze door Da Vinci geschilderd? Soms wordt gesuggereerd dat een mannelijke leerling en geheime liefde van Da Vinci model heeft gestaan voor dit wereldberoemde schilderij. Is Mona Lisa eigenlijk een man? 

Leonaro da Vinci - Johannes de Doper

Leonardo da Vinci – Johannes de Doper

Mona Lisa is misschien wel het meest beroemde schilderij ter wereld. Ondanks dat tijdgenoten van Da Vinci het schilderij al roemden en kopieerden, geniet het werk pas wereldwijde bekendheid geniet sinds 1911, toen het paneel werd gestolen uit het Louvre. Het schilderij werd twee jaar later teruggevonden bij een museummedewerker die vond dat het werk in Italië thuishoorde. Na een korte expositie in het Uffizi in Florence werd het terugbezorgd aan het Louvre, waar het paneel uitgroeide tot het absolute topstuk van het museum. Mona Lisa is sindsdien talloze keren gekopieerd en geparodieerd, zoals door Marcel Duchamp.

Leermeester Leonardo da Vinci
Leonardo da Vinci schilderde Mona Lisa tussen 1503-1506 toen hij in Florence was om te werken om zijn langgezochte fresco in het Palazzio Vecchio. Mona Lisa is genoemd naar Lisa Gherardini, de vrouw van Francesco del Giocondo. Daarom wordt Mona Lisa ook wel de Gioconda genoemd. Mona betekent in het Italiaanse ‘mevrouw/dame’. Het is bekend dat Leonardo da Vinci ooit aan een portret van Lisa Gherardini heeft gewerkt. Maar of dit Mona Lisa is, is niet met zekerheid te zeggen.

Da Vinci was in deze tijd een zeer gewaardeerde schilder die had gewerkt voor de hertog van Milaan en voor de Borgia familie van de paus. Hij had meerdere leerlingen in dienst, waarvan Salai en Melzi de meest bekende zijn. Zijn leerlingen werkten mee aan de werken van Da Vinci, maar studeerde ook om hun eigen stijl te ontwikkelen. Hierbij kopieerden ze het werk van Leonardo da Vinci. Er zijn tegenwoordig meerdere kopieën van Mona Lisa bekend, die worden toegeschreven aan Salai of andere leerlingen.

Leonardo da Vinci (?) - Angelo Incarnato

Leonardo da Vinci (?) – Angelo Incarnato

Geheime Vriendje
Salai werkte 30 jaar in het atelier van Leonardo da Vinci en er wordt daarom vaak gespeculeerd over de relatie die Leonardo en hij hadden. Salai heet voluit Gian Giacomo Caprotti da Oreno en had mindere artistieke kwaliteiten dan andere leerlingen van Da Vinci. Toch werkten ze hun hele leven samen.

Leonardo da Vinci wordt in een document uit 1476 beschuldigd van ‘sodomie’ met drie andere mannen, waarvan een man bekend stond als homoseksueel. Sindsdien wordt er daarom vanuit gegaan dat Leonardo da Vinci homoseksueel is geweest. Kunsthistorici zien soms een bevestiging in het androgyne uiterlijke van de mannen en vrouwen in zijn schilderijen.

Het schilderij van Johannes de Doper dat Da Vinci maakte rond 1513 heeft een bijzonder erotische lading. Algemeen wordt aangenomen dat Salai model moet hebben gestaan voor dit schilderij. Het uiterlijk van Johannes de Doper komt namelijk overeen met een zelfportret van Salai. Er is ook een tekening bekend waarop Salai staat afgebeeld met een fallus (Angelo Incarnato), een duidelijke homoseksuele toespeling. Het is echter niet met zekerheid te zeggen dat deze tekening door Leonardo da Vinci is gemaakt. Sommige kunsthistorici suggereren dat Salai deze tekening weleens zelf gemaakt kan hebben, omdat het erg lijkt op een kopie de Salai maakte van Da Vinci’s Johannes de Doper.

Leonardo da Vinci - Mona Lisa (detail)

Leonardo da Vinci – Mona Lisa (detail)

Mon Salai
De aandacht voor de homoseksuele relatie van Leonardo da Vinci en Salai heeft de afgelopen jaren zelfs geresulteerd in een theorie dat Mona Lisa eigenlijke en afbeelding van Salai is. Mona Lisa zou een anagram zijn voor Mon Salai (Mijn Salai) en er werden zelfs bij bestudering van de ogen van Mona Lisa de letters L en S gevonden (links naast de iris van ieder oog).

Mona Lisa heeft een androgyn uiterlijk: als je haar lange haar wegdenkt, is het moeilijk te bepalen of een man of een vrouw is afgebeeld. Onderzoekers hebben met een computerprogramma het zelfportret van Salai over Da Vinci’s Mona Lisa heen gelegd, en daaruit is goed te zien dat ze dezelfde gezichtstrekken hebben. Het zou dus mogelijk zijn dat Salai inderdaad (tenminste gedeeltelijk) model heeft gestaan voor Mona Lisa.

Hoe spannend deze theorie ook is, het levert meteen ook wel veel vragen op. Waarom zou Da Vinci een afbeelding van Salai in een vrouwenportret verwerken? Wat betekent het als dit inderdaad waar is? Salai heeft immers wel voor meer schilderijen/tekeningen model gestaan. Vijfhonderd jaar nadat Mona Lisa geschilderd is, zullen we nooit antwoorden krijgen op onze vragen. De glimlach van Mona Lisa blijft zo een mysterie…

Blikvangers.004 Staat u ook weleens in een museum voor een wereldberoemd kunstwerk en denkt u bij uzelf: Waarom is nou juist dit kunstwerk zo bijzonder? //Vensters gaat op onderzoek uit naar de oorsprong van de faam van enkele van de meest beroemde kunstwerken ter wereld in de serie: Wereldfaam. Kunstgeschiedenis - Renaissance

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Archief

Like //Vensters op Facebook!

Abonneer je op dit blog en ontvang een e-mailbericht bij elke nieuwe post!

Doe mee met 344 andere volgers

Creative Commons License
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.
%d bloggers liken dit: