Het kunstnajaar staat op het punt te beginnen! Een grote overzichtstentoonstelling van Maarten van Heemskerck in het Frans Hals Museum, het Teylers Museum en Stedelijk Museum Alkmaar. Daarnaast de beelden van Joan Miró in Beelden aan Zee, Andy Warhol in SCHUNCK en James Ensor in Antwerpen. KunstVensters zet de tentoonstellingen in Nederland en Vlaanderen voor u op een rijtje! Wat is er te zien vanaf september 2024?
Welke tentoonstellingen zijn te zien in het najaar van 2024?
Nu het nieuwe culturele seizoen op het punt staat om te beginnen, kijken we alvast vooruit naar de tentoonstellingen van het najaar. In Nederland openen tentoonstellingen van Andy Warhol, Joan Miró en Thomas J Price. In België veel aandacht voor 100 jaar surrealisme met tentoonstelling in Mons en Luik. Het 150 jaar jubileum van het impressionisme wordt gevierd in het Van Gogh Museum, terwijl in Gent en Zwolle de expressionisten Erich Heckel en Marianne von Werefkin cenraal staan. Meer vrouwelijke kunstenaars zijn te zien in Museum Arnhem (modernisme) en de Mesdag Collectie (Rosa Bonheur). Later dit jaar is er ook een tentoonstelling over de Romantiek in het Dordrechts Museum en de tijd van Van Gogh in Groningen in het Groninger Museum. In bovenstaande slide-show een overzicht!
In september 2024 openen de volgende tentoonstellingen hun deuren:
EXPO
7 september 2024 t/m 5 januari 2025
Radicaal!
Museum Arnhem, Arnhem
Ontdek hoe vrouwelijke kunstenaars de wereld van het modernisme hebben verrijkt en veranderd. Radicaal – Vrouwelijke kunstenaars en modernisme 1910-1950 viert vrouwelijke kunstenaars, die in de eerste helft van de twintigste eeuw grenzen hebben verlegd. Museum Arnhem, het Saarlandmuseum in Saarbrücken en het Belvedere in Wenen hebben de handen ineengeslagen. Radicaal is een bijzondere tentoonstelling over de relatie tussen gender, kunst en modernisme. De tentoonstelling daagt het idee uit, dat moderne kunst alleen door mannen is bepaald en een rechtlijnige ontwikkeling was. Ontdek het werk van 60 vrouwelijke kunstenaars uit 20 landen, die belangrijk zijn geweest voor de ontwikkeling van het modernisme.
EXPO
15 september 2024 t/m 16 maart 2025
Andy Warhol: Vanitas
SCHUNCK, Heerlen
Andy Warhol: Vanitas toont meer dan honderd werken en objecten uit de collectie van het Andy Warhol Museum die thema’s als eindigheid en spiritualiteit in zijn leven en kunst uitlichten. Andy Warhol: Vanitas richt zich op het thema religie in het werk en leven van Warhol, zoals eerder verkend in de succesvolle tentoonstelling Andy Warhol: Revelation (2019) in het Andy Warhol Museum in Pittsburgh. Vanitas bouwt voort op Revelation en gaat dieper in op de thema’s vergankelijkheid en eindigheid in het leven en werk van de kunstenaar. Warhol was een toegewijde Byzantijnse katholiek. Tot zijn moeders dood in 1974 ging Warhol bijna elke zondag samen met haar naar de kerk en ook de jaren daarna ging hij regelmatig. Warhol was zich bewust van de eindigheid van het leven, zeker na de mislukte aanslag op zijn leven.
EXPO
20 september 2024 t/m 3 maart 2025
Joan Miró – Sculptures
Museum Beelden aan Zee, Scheveningen
Joan Miró (1893 – 1983) was een van de meest invloedrijke kunstenaars van de twintigste eeuw. De Catalaanse grootmeester doorbrak artistieke grenzen door onder andere schilderkunst te verweven met poëzie. Zijn surrealistische voorstellingen zitten vol mysterieuze tekens en symbolen. Deze onbegrensde verbeeldingskracht kenmerkt ook Miró’s sculpturen. Het was op het strand nabij zijn atelier dat Miró’s liefde voor beeldhouwen een grote impuls kreeg. De natuurlijke objecten die de kunstenaar daar vond vormden een belangrijke inspiratiebron voor zijn sculpturen. Het is daarom bijzonder toepasselijk dat zijn driedimensionale werk nu in de nabijheid van de zee tentoongesteld wordt. Dankzij een nauwe samenwerking met gerenommeerde museale partners en publieke en particuliere collecties worden 55 grote en kleine sculpturen van Miró getoond. Joan Miró – Sculptures belicht zijn experimenten met keramiek, studies in gips, assemblages en monumentale openbare werken.
EXPO
28 september 2024 t/m 19 januari 2025
Maarten van Heemskerk
Frans Hals Museum, Haarlem
Teylers Museum Haarlem
Stedelijk Museum, Alkmaar
Elk museum toont een onderscheidende periode uit het leven van deze invloedrijke en succesvolle 16de-eeuwse kunstenaar. In het Frans Hals Museum staat onder de noemer ’Vernieuwer met lef’ het vroegst bekende werk van Heemskerck centraal, gecombineerd met dat van tijdgenoten als Jan van Scorel en Jan Gossart. Van zijn religieuze schilderijen vol expressie tot zijn levensechte portretten van de opkomende burgerij, compleet met rimpels. Heemskerck toont lef met zijn vernieuwende, realistische manier van schilderen.
In ‘Naar Rome’ vertelt Stedelijk Museum Alkmaar over Heemskercks reis naar Italië en laat zien hoe die ervaring uitmondde in gedurfde en voor die tijd verrassende en vernieuwende werken. Hij komt in Rome aan als de eerste beelden uit de oudheid worden opgegraven. Ook maakt hij er kennis met het werk van Michelangelo, Rafaël en tijdgenoten. Dit alles maakt enorme indruk op Heemskerck. Zijn stijl wordt nog expressiever en zeer dynamisch. Daarmee groeit hij uiteindelijk uit tot de belangrijkste vertegenwoordiger van de Italiaanse renaissance in de noordelijke Nederlanden.
Teylers Museum zet Heemskerck in ‘Pionier op papier’ neer als vernieuwer van de Nederlandse prentkunst. Met ruim 60 prenten toont het museum het succesvolle ondernemerschap van de kunstenaar: zijn prenten werden op grote schaal verspreid en waren een inspiratiebron voor onder meer Rembrandt.
EXPO
28 september 2024 t/m 19 januari 2025
Ensors stoutste dromen
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (KMSKA), Antwerpen
Ensors fantasierijke geest neemt je op sleeptouw door zijn wondere universum van woeste visioenen, carnaval en zwanse. In Ensors voetsporen volg je hoe hij zijn creativiteit ontplooit, om uit te groeien tot een rebelse gamechanger. Die zelf de spelregels van de kunst bepaalt. Hij stapt daarbij resoluut weg van het klassieke Europese schoonheidsideaal, en het impressionisme dat hem eerst zo fascineerde. Om uiteindelijk anderen te beïnvloeden met zijn droombeelden of expressieve kleurkeuzes, zoals Emil Nolde. Ensors stoutste dromen toont die artistieke evolutie via de grote mijlpalen die Ensors carrière bepaalden. Voor het eerst zij aan zij met Claude Monet en Auguste Renoir, van wie hij de lichteffecten afkijkt, zelfs al vindt hij de inhoud van hun werk te braaf.
EXPO
28 september 2024 t/m 2 februari 2025
Cindy Sherman – Anti-Fashion
Fotomuseum (FOMU), Antwerpen
OMU presenteert de eerste grote solotentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Cindy Sherman in België. Met meer dan 100 werken van de jaren 1970 tot nu geeft de tentoonstelling een uitgebreid overzicht van haar werk als toonaangevende hedendaagse kunstenaar. Met werk uit ruim vijf decennia, verdeeld over meerdere verdiepingen, gaat de tentoonstelling Anti-Fashion dieper in op Shermans fascinatie voor mode en de wisselwerking tussen haar vrije werk en opdrachten uit de modesector. Sinds de jaren tachtig werkt ze regelmatig samen met beroemde modehuizen als Comme des Garçons, John Galliano en Balenciaga en tijdschriften als Vogue, Interview en Harper’s Bazaar. Zonder belangstelling voor glamoureuze modefotografie, maakt ze provocerende foto’s van personages die nauwelijks mooi te noemen zijn. Zo stelt ze gevestigde schoonheidsidealen ter discussie.
Meer tentoonstellingen die openen deze maand:
| 3 september | Appel en Cobra | Singer Museum, Laren |
| 7 september | Navid Nuur | Oude Kerk, Amsterdam |
| 12 september | het Verdwenen Museum | Mauritshuis, Den Haag |
| 14 september | Ja, ik wil | Fries Museum, Leeuwarden |
| 14 september | Unravel | Stedelijk Museum, Amsterdam |
| 15 september | Evert Thielen | Museum Van Bommel Van Dam, Venlo |
| 18 september | My world | Singer Museum, Laren |
| 20 september | Rosa Bonheur | Mesdag Collectie, Den Haag |
| 21 september | Joseph Rodriguez | Fotomuseum aan het Vrijthof, Maastricht |
| 21 september | Vivianne Sassen | FOAM, Amsterdam |
| 27 september | Aziatisch brons | Rijksmuseum, Amsterdam |
| 28 september | Adya en Otto | Stedelijk Museum, Schiedam |
| 28 september | Mirjam Völker | Drents Museum, Assen |
Kunst en cultuurprogramma’s op TV in de komende maand:
TV
Uur van de Wolf: de Van Otterloo collectie
Maandag 3 september 22h35 op NPO2
Het echtpaar De Mol van Otterloo bezit de belangrijkste en grootste privéverzameling 17e-eeuwse Hollandse en Vlaamse meesters ter wereld. Ze verzamelden onder meer Van Ruisdael, Steen, Dou, Cuyp, Potter, Lievens, Hals en ja, ook een Rembrandt. Aan de muren van hun villa in Massachusetts hangt voor miljoenen aan topstukken. Maar wat doe je vervolgens met zo’n collectie? Samen met het bevriende echtpaar Weatherbie, dat ook een bijzondere kunstverzameling heeft opgebouwd, besluiten ze dat hun collecties ook na hun dood bij elkaar moeten blijven. Het resultaat is een kunstgift die zijn weerga niet kent.
TV
de Grooten Tour van de Gebroeders De Witt
Vanaf zondag 8 september 20h20 wekelijks op NPO2
In het nieuwe MAX-programma De Grooten Tour van de Gebroeders De Witt treedt presentator Huub Stapel in de voetsporen van Cornelis en Johannes de Witt. De gebroeders De Witt reizen in de 17e eeuw twee jaar lang door Frankrijk en Engeland. Hun ervaringen in het buitenland bepalen hoe zij later ons land zullen leiden. Van deze reis bleven hun dag- en kasboeken bewaard en Huub Stapel reist haast vier eeuwen later de broers achterna.
TV
Nederlandse Bouwkunst door de ogen van Paul Rem
Vanaf maandag 9 september 21h10 wekelijks op NPO2
In elke aflevering van Nederlandse Bouwkunst door de ogen van Paul Rem staat een stad en bouwstijl centraal. In deze serie bezoekt Paul Rem de steden Groningen, Hoorn en Enkhuizen, Utrecht, Haarlem en Amsterdam. Wat zie je als je naar de gevels kijkt? Hoe herken je historische bouwstijlen? Wat is de functie van een bepaalde stijl en wat zegt het over het gebouw en de tijd waarin het is gebouwd? Paul neemt ons mee langs deze parels van de Nederlands bouwkunst.
TV
Close Up: James Ensor – de Man achter het Masker
Dinsdag 17 september 22h30 op NPO2
Vijfenzeventig jaar geleden stierf met James Ensor een van de meest intrigerende, getalenteerde en eigenzinnige kunstenaars die België ooit gekend heeft. In deze documentaire neemt Sam Louwyck de kijker op sleeptouw door zijn geboortestad Oostende. Samen met experts en kunstenaars als Xavier Tricot, Herwig Todts en Kati Heck gaat hij op zoek naar de motieven van James Baron Ensor. Wie was die mysterieuze figuur met zijn lange witte baard en zwarte overjas? De moeilijke jaren aan de kunstacademie, het rariteitenkabinet van zijn moeder in de Vlaanderenstraat, het drama van zijn vader, zijn liefde voor het licht van Oostende: de combinatie van deze puzzelstukjes zorgden ervoor dat Ensor kon evolueren tot de belangrijkste Belgische moderne schilder.
TV
Close Up: Fouad Elkoury
Dinsdag 24 september 22h30 op NPO2
Tussen fotojournalistiek en kunstfotografie legt de beroemde Libanese fotograaf Fouad Elkoury sinds de jaren 70 de meest tragische gebeurtenissen van oorlogsvoering vast. Van de tumultueuze landschappen van het door oorlog verscheurde Libanon en de complexiteit van het Israëlisch-Palestijnse conflict tot zijn persoonlijke verkenningen in het Middellandse Zeegebied, Elkoury heeft de essentie van het leven in het Midden-Oosten als geen ander gezien. Voor het eerst biedt een documentaire een intieme en bevoorrechte ontmoeting met een van de meest gewaardeerde fotografen van de Arabische wereld. Een emotionele odyssee, door ballingschap, oorlog en veerkracht.
TV
Hollandse meesters herzien
Vanaf zaterdag 28 september 20h40 wekelijks op NPO2
Als je kijkt naar de werken van de Hollandse Meesters uit de 17e en 18e eeuw kun je je afvragen of dat beeld een complete afspiegeling is van de maatschappij van die tijd. Want uit onderzoek weten we dat mensen van kleur wel degelijk aanwezig waren en ook hun stempel drukten op de vorming van onze maatschappij. Alleen op schilderijen uit die tijd, de Hollandse Meesters, worden ze hoogstens afgebeeld als bijfiguur, vaak anoniem. Doet dit wel recht aan de realiteit?
In deze serie laten we zien dat de diverse samenleving geen recent verschijnsel is, maar juist al eeuwen bestaat. Met de kennis van nu en de blik van een nieuwe generatie kunstenaars sluiten we iedere aflevering af met een hernieuwd kunstwerk: een Hollandse Meester Herzien. Een nieuwe interpretatie, een toevoeging of juist een weglating waardoor de 17e en 18e eeuwse schilderijen een completer beeld geven van de tijd waarin ze oorspronkelijk gemaakt werden.
TV
Nu te zien!
Wekelijks woensdag om 21h15 op NPO2
Museumdirecteuren laten ons elke week zien welke tentoonstellingen er zijn. De museumdirecteuren verlaten hun eigen museum en reizen het hele land door om een niet te missen tijdelijke tentoonstelling te bezoeken. Ze laten ons zien wat er zo bijzonder is aan deze tentoonstelling of kunstenaar en bij welke kunstwerken je echt even stil moet staan. Soms maken ze ook een uitstapje naar België of Duitsland als daar een bijzondere tentoonstelling is.
| 5 september | Caspar David Friedrich | 250 jaar geleden geboren |
| 8 september | Geboorte van Maria | katholieke herdenking |
| 14-15 september | Open Monumentendag | |
| 21 september | Start van de Herfst |