Boeken

Een Kunstgids bij Mrs. Degas van Arthur Japin

In zijn nieuwe roman beschrijft Arthur Japin kunstschilder Edgar Degas in de laatste jaren van zijn leven. In een intrigerend verhaal ontdekken we langzaam hoe een onbereikbare liefde hem heeft veranderd in een wrokkige oude man. De beelden die Japin beschrijft, komen voort uit de schilderijen van Degas. //Vensters zet daarom de kunst uit Mrs. Degas op een rij!

In Mrs. Degas ontmoeten we Edgar Degas als blinde oude man. Wanneer hij moet verhuizen, komt een onbekende vrouw hem helpen om zijn archieven op te ruimen. De vele documenten en schetsen herinneren Degas aan zijn liefde voor zijn nichtje Estelle. Langzaam wordt duidelijk hoe deze liefde zijn leven heeft bepaald.

Moet je zien om de realiteit te ervaren? In Mrs. Degas lijken zowel Edgar Degas als Estelle dichter bij hun gevoelens te komen nadat ze blind worden. Japin laat je zo zien dat gevoelens en ervaringen misschien minder zintuigelijk zijn dan we denken. Als kunstenaar neemt Degas afstand om de werkelijkheid om te zetten in een schildering op het doek. Hij raakt zijn modellen bijvoorbeeld niet aan. Maar in zijn persoonlijk leven kan hij de werkelijkheid niet plooien. Lang probeert hij ook zijn gevoelens opzij te zetten, maar uiteindelijk wordt hij hier slechts ongelukkig van.

In de 300 pagina’s tellende roman gebruikt Japin veel verwijzingen naar kunstwerken om het verhaal van Edgar Degas te vertellen. //Vensters stelde daarom een kunstgids samen voor bij het lezen van de roman. Hiermee kunt u het schitterende boek van Japin nog beter ervaren!

Pagina 26 – de Collectie Degas
Edgar Degas had een gigantische kunstcollectie. Hij bezat werken van Delacroix, Ingres, El Greco, Van Gogh, Cezanne, Gauguin en vele andere kunstenaars. Na zijn dood werd de gehele collectie geveild. Vooral de werken van Ingres brachten veel geld op. In onderstaand overzicht staan enkele hoogtepunten uit de verzameling van Degas weergegeven.

bovenste rij: Paul Gaguin – Dag van de God, Vincent van Gogh – Fruit, El Greco – Sint Ildefonso, onderste rij: Jean-Auguste-Dominique Ingres – Mevrouw en Meneer Leblanc, Eduard Manet – Beschieting van Maximiliaan

Pagina 28 – Cahiers
Tijdens zijn leven vulde Edgar Degas 38 schetsboeken. Hij droeg ze overal mee naar toe en schetste wat hij tegenkwam. Alle schetsboeken zijn bewaard gebleven, behalve de schetsboeken uit zijn Amerikaanse periode.

Pagina 45 – de Aankomst van Estelle
De eerste beschrijving van Estelle is gebaseerd op onderstaand schilderij. Estelle heeft net haar man verloren en is daarom geheel gekleed in het zwart. Naast deze rouwkleding heeft ze een vermoeide blik, die de triestheid van het verlies nog in zich draagt.

Pagina 64 – Portret van Estelle
Het portret dat Arthur Japin hier lijkt de beschrijven is het portret dat Edgar Degas van haar maakte in 1872. Hij schilderde dit doek tijdens zijn periode in Louisiana op het moment dat Estelle al blind was. In het schilderij is dit te zien aan haar holle ogen. In het verhaal is het nu echter pas 1863 en is Estelle nog jonger en niet blind.

Pagina 80 – Déjeuner sur l’Herbe
Arthur Japin refereert hier naar het schandaal dat Edouard Manet’s ‘Le Déjeuner sur l’Herbe’ veroozaakte op de salon. Het werk toont een picknick van twee mannen met een naakte vrouw op een groot formaat. Nadat de jury het werk afkeurde, werd het doek getoond op de eerste ‘salon van geweigerden’ (Salon des Refusés. We schreven hier eerder over.

Pagina 88 – Racebaan van Longchamp
Degas neemt Estelle hier mee naar de racebaan van Longchamp in het Bois de Boulogne. Deze paardenrenbaan was in 1857 geopend door keizer Napoleon III. Later zou Degas hier nog vaker terugkomen om te schilderen. De paarden en de renbaan behoorden tot zijn favoriete onderwerpen.

Pagina 108 – Fellere kleuren
Edgar Degas’ gezichtsvermogen nam tijdens zijn leven steeds verder af. In de roman van Japin speelt dit een belangrijke rol. Degas beschrijft op pagina 108 hoe hij steeds fellere kleuren ging gebruiken in zijn schilderijen, naarmate hij slechter zag. In zijn schilderijen van de danseresjes is dit goed te zien.

Pagina 120 – Hoeden
In het boek heeft Edgar Degas voor zijn grote liefde Estelle een hoed gekocht. Uiteindelijk zal hij hem nooit cadeau doen, omdat Estelle met René een relatie krijgt. Het model dat Japin beschrijft, een donker blauwe Eugenie, is vernoemd naar de laatste keizerin van Frankrijk. De hoed dient een kant over het gezicht heen te vallen. Degas schilderde meerdere hoedenmakers, mogelijk is de beschrijving gaat baseert op onderstaande schilderij (rechts).

Pagina 134 – Zelfportret
Het zelfportret dat Arthur Japin hier beschrijft, maakte Degas in 1865. Hij heeft een hoed en een handschoen in zijn rechterhand en kijkt de toeschouwer met een enigszins treurige blik aan. Het was het laatste zelfportret dat Degas maakte.

Pagina 165 – Estelle met bloemen
Tijdens zijn bezoek in Louisiana is Estelle zwanger van haar vierde kind. In dit schilderij zien we haar met een dikke buik bloemen schikken. Voor Japin was dit schilderij een belangrijke inspiratie voor zijn roman. Waarom zou een blinde vrouw bloemschikken? Ze kan de bloemen ruiken, maar zelf niet zien hoe het boeket er uitziet.

Pagina 180 – Duet
Tijdens het bezoek van Degas aan Louisiana oefenen Estelle en haar zus Didi een duet van de Italiaanse componist Vincenzo Gabussi. De wijdse gebaren die de zussen maken, passen bij een optreden op een groot podium. Het schilderij is opvallend vanwege het monotone kleurgebruik en de compositie. Degas hield het schilderij zijn hele leven in het bezit. Het werd geveild na zijn dood.

Pagina 206 – Kinderen in de Deuropening
In dit schilderij kijk je vanuit het huis van de familie de Gas – Musson uit op het huis van de buren. In de deuropening staat baby Joe en op de achtergrond staat hond Vasco da Gama in het tuinhekje. Op de voorgrond zijn jonge kinderen aan het spelen. Odile, de dochter van Estelle, lijkt Edgar Degas aan te kijken terwijl hij schildert.

Pagina 234 – Absint
De beschrijving van de oude vrouw die in het café alleen absint zit te drinken, is een verwijzing naar één van de beroemdste schilderijen van Degas. Hij schilderde het in 1876. Japin suggereert hier dat ze er bijna 40 jaar later nog steeds zit.

Pagina 247 – Katoen
Hoewel het katoenbedrijf van de familie de Gas grote verliezen leed, vroeg René de Gas zijn broer Edgar om het familiebedrijf te schilderen. In schilderij zijn meerdere familieleden te zien. Michel Musson beoordeelt de kwaliteit van de katoen, Achille staat nonchalant in het room en René zit de krant te lezen. Vlak nadat Edgar het schilderij af had gemaakt, ging het bedrijf failliet.

Hiermee zijn de belangrijkste schilderijen uit het boek allemaal beschreven. Japin beschrijft daarnaast veel schetsjes en tekeningen in de cahiers. Helaas zijn deze niet online beschikbaar. We zijn benieuwd wat u vond van Mrs. Degas en lezen dat graag in de reactieruimte!

Nog twee schilderijen uit Degas’ Amerikaanse tijd om af te sluiten:

11 reacties op “Een Kunstgids bij Mrs. Degas van Arthur Japin

  1. ik ben al wat verder in het boek en keek uit naar de schilderijen, helaas kon ik ze niet zo snel vinden, ben dus erg blij ze hier te zien. Dank daarvoor. Het boek gaat nog meer leven.

  2. Fantastisch dit! Dank voor het werk 🙂

  3. Marlies Mertens

    Wat een geweldige aanvulling op het boek. Ik had tijdens het lezen afbeeldingen van Degas open staan op de tablet, maar hier vind je de besproken werken op een rij! Misschien integreren met het boek bij een volgende druk?

  4. Wat fijn dat deze informatie nu zo mooi op een rij is gezet! Wij gaan het bij de leesclubavond zeker gebruiken. Hartelijk bedankt voor de informatie.

  5. Prachtig. Dank. Hoop het boek binnenkort te kunnen lenen van de bieb.

  6. Net toen ik zelf de schilderijen wilde gaan zoeken, vond ik de link van Kunstvensters! Heel fijn: mooie aanvulling!

  7. Nadat ik het elegante en smaakvolle Mrs Degas had uitgelezen wilde ik me gaan verdiepen in de beschreven schilderijen en vond deze fantastische aanvulling. Geweldig!!

  8. Ontroerend om de werken te kunnen bekijken bij het lezen, Dank!

  9. Fantastisch alles op een rij! Zocht tussendoor al naar doeken en kwam dit mooie en fijne overzicht tegen! Meteen gedeeld natuurlijk.

  10. Mooi om dit overzicht al aan het begin van het lezen van dit boek al tegen te komen. Bedankt voor de moeite

  11. Angela Torbjørnsen

    Gelukkig kwam ik toevallig op deze site , toen ik naar de werken aan het zoeken was na het lezen van het prachtige boek. Heel goed gedaan nu vind ik ,alles bij elkaar 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: