Reizen

Waar vind je de Nederlandse Kunstenaarsdorpen?

Al sinds de 19e eeuw trekken kunstenaars dwars door het land om te genieten van de buitenlucht. Ga je mee in de voetsporen van de kunstenaars op zoek naar de mooiste landschappen van Nederland? Met onafgebroken stralend zomerweer in Nederland is het een perfect moment om erop uit te trekken! Waar spendeerden de Nederlandse kunstenaars hun zomermaanden?

In navolging van de Franse Barbizon-kunstenaars trokken Nederlandse kunstenaars vanaf 1850 massaal de natuur in. Verf was in tubes beschikbaar gekomen en dit maakte het mogelijk om buiten te schilderen. Volgens schattingen moeten er in Nederland zo’n 3000 schilders actief zijn geweest verspreid over 80 verschillende kunstenaarsdorpen. Sommige kunstenaars werkten slechts korte tijd buiten, anderen spendeerden er de hele zomer of vestigden zich definitief in een kunstenaarskolonie. Door samen de natuur te ontdekken, inspireerden kunstenaars elkaar.

Oosterbeek
De vroegste Nederlandse kunstkolonie ontstond in Oosterbeek bij natuurgebied de Veluwezoom. Willem Roelofs en Johannes Bilders waren rond 1840 de pioniers die dit gebied ontdekten. In een romantische stijl lieten hun schilderijen het weelderige heuvelachtige landschap zien, dat nog door mensen onaangeraakt leek. Ze schilderden de eeuwenoude eikenbomen bij het naburige Wolfheze. De woeste bomen noemden ze ‘Wodanseiken’, een naam die nog steeds gebruikt wordt.

Doordat in 1845 een spoorlijn werd geopend tussen Amsterdam en Arnhem werd het ook voor andere kunstenaars makkelijk om naar Oosterbeek te komen. Nieuwsgierig geworden door de verhalen van Bilders, kwamen nu ook Willem Maris, Paul Gabriël en Anton Mauve naar Oosterbeek. Deze kunstenaars zouden later de Haagse School vormen. In Oosterbeek ontwikkelde ze een eigen schilderstijl, die losser was dan het romantische werk van Bilders.

Kunstenaarsdorpen Nederland

Laren
In 1874 ontdekte Jozef Israëls de prachtige heidevelden bij Laren. Als schilder van de Haagse school vertelde Israëls zijn collega’s over het gebied en al snel volgde ook Anton Mauve en Albert Neuhuys. Hierdoor ontstond een kunstenaarsgroep in Laren, die nu bekend staat als de Larense School. Ze schilderden de hei, de schaapskooi en het boerenleven. In hun stijl werkten ze volgens de principes van het naturalisme. Na deze eerste generatie van Larense kunstenaars, zou Laren nog tientallen jaren populair blijven en ook latere generaties kunstenaars naar Noord-Holland trekken.

Domburg
De vroege Nederlandse kunstenaarsdorpen als Oosterbeek en Laren werden vooral bezocht door de schilders van de Haagse School. De Haagse kunstenaars zochten bijzondere landschappen om te kunnen schilderen. Latere -meer moderne- generaties kunstenaars zochten naar andere kwaliteiten. Zo trok Jan Toorop naar het Zeeuwse Domburg waar hij het licht bijzonder vond. In Domburg schilderde hij de badgasten, de lokale bevolking en de duinen.

Toorop startte ook een expositieruimte in Domburg in een klein paviljoentje in de duinen: het zogenaamde “Kotje van Toorop”. Snel volgde ook andere modernistische kunstenaars zoals Piet Mondriaan, die er de kerk en de branding schilderde. In Domburg zie je de werken van Mondriaan steeds abstracter worden. 15 verschillende kunstenaars exposeerden in het “Kotje van Toorop”.

Bergen
Toen rond 1915 het expressionisme zijn intrede deed in Nederland, ontstond er een kunstenaarskolonie in het Noord-Hollandse Bergen. Henri Le Fauconnier, Leo Gestel, Charley Toorop en anderen schilderden de omgeving in een kubistische en expressionistische stijl. De schilders in Bergen werkten met kleurvlakken en versimpelde composities. Doordat in Europa de Eerste Wereldoorlog was uitgebroken, waren de Nederlandse kunstenaars afgesloten van hun collega’s in de rest van Europa.

Boeken
We lijken in Nederland soms te vergeten hoe mooi ons eigen landschap is. Ook de kunstenaars die dit in talloze kunstenaarsdorpen zo mooi hebben vastgelegd, kennen we niet meer allemaal. Dankzij Uitgeverij WBooks worden onze kunstenaarsdorpen weer onder de aandacht gebracht. In een serie fraai vormgegeven boeken kun je ook vanuit de luie stoel naar Bergen, Domburg en Laren reizen.

Aan de hand van thema’s blader je langs bekende en minder bekende kunstenaars. Zo maken we in Domburg niet alleen kennis met Toorop en Mondriaan, maar ook met Jozef Posenaer, Jean Gouweloos en Maurice Góth. Ze laten ons kennis maken met natuurgebied de Manteling en de duinen. Maar ze portretteerden ook de Zeeuwen en de badgasten.

De boeken van WBooks laten je Nederland met nieuwe ogen bekijken! WBooks heeft ons laten weten dat er de komende jaren nog meer kunstenaarskolonies zullen volgen, waaronder Oosterbeek en Nunspeet. Zo is de serie niet alleen een reis door Nederland, maar ook een reis door de tijd en de kunstgeschiedenis.

Meer lezen.017

1 reactie op “Waar vind je de Nederlandse Kunstenaarsdorpen?

  1. ansvianen

    Beste Jeroen,
    Leuk artikel, Jeroen. Maar ben je Nieuwkoop/Noorden niet vergeten te vermelden? Hier schilderden de schilders van de Haagse School omdat zij verrukt waren van het mooie licht op de Nieuwkoopse en Noordense plassen. Hartelijke groet, Ans Vianen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: