Het Van Gogh Museum viert dat impressionisme 150 jaar geleden ontstond en het Musée des Beaux Arts in Mons staat stil bij 100 jaar surrealisme. Daarnaast Marianne von Werefkin in Museum de Fundatie, Ary Scheffer in het Dordrechts Museum en de Zeven Hoofdzonden in Bonnefanten. KunstVensters zet de tentoonstellingen in Nederland en Vlaanderen voor u op een rijtje! Wat is er te zien vanaf oktober 2024?
Rijksmuseum verwerft insectenboek Maria Sibylla Merian
Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft vorige maand een eerste druk van Metamorphosis insectorum Surinamensium aangekocht. Het boek is een hoogteputnt ui het oeuvre van kunstenaar en natuuronderzoeker Maria Sibylla Merian. Het natuurhistorische boek uit 1705 is bijzonder zeldzaam. Het Rijksmuseum heeft het boek voor ongeveer 200.000 euro kunnen verwerven. “Het is misschien wel het mooiste natuurboek dat Nederland ooit heeft voortgebracht,” aldus conservator Alsemgeest. Het boek is op aanvraag in te zien in de bibliotheek van het Rijksmuseum.
Meer weten over Maria Sibylla Merian? Lees snel ons artikel over haar leven en werk.
In oktober 2024 openen de volgende tentoonstellingen hun deuren:
EXPO
5 oktober 2024 t/m 16 maart 2025
Marianne von Werefkin
Museum de Fundatie, Zwolle
Marianne von Werefkin werd op twintigjarige leeftijd al de Russische Rembrandt genoemd. Ze speelde aan het begin van de 20ste eeuw een cruciale rol in de ontwikkeling van het expressionisme in Duitsland. En ze maakte deel uit van het kunstenaarsnetwerk Der Blaue Reiter. Toch is Marianne von Werefkin (1860-1938) veel minder bekend dan kunstenaars Wassily Kandinsky, Franz Marc en haar langjarige partner Alexej von Jawlensky. Vanaf de herfst is voor het eerst in Nederland het kleurrijke werk van Marianne von Werefkin in een overzichtstentoonstelling te zien, samen met een aantal werken van haar tijdgenoten.
EXPO
11 oktober 2024 t/m 26 januari 2025
Vive l’impressionnisme!
Van Gogh Museum, Amsterdam
In 2024 is het 150 jaar geleden dat Claude Monets Impression, soleil levant (1872, Musée Marmottan Monet, Parijs) een criticus aanleiding gaf om laatdunkend te schrijven over ‘De tentoonstelling van de impressionisten’. Hiermee vond een belangrijke kunsthistorische gebeurtenis plaats: ‘de geboorte’ van het impressionisme. Kunstenaars als Claude Monet, Edgar Degas, Camille Pissarro, Berthe Morisot, Alfred Sisley en Paul Cézanne vingen de persoonlijke beleving en lichtval van een specifiek en veranderlijk moment – een impressie – in losse penseelstreken en felle kleuren op het doek. Maar wanneer en hoe zijn deze Franse werken in Nederland terecht gekomen? En was Nederland wel klaar om een moderne kunststroming uit Parijs te omarmen?.
EXPO
12 oktober 2024 t/m 26 januari 2025
Erich Heckel in Vlaanderen
Museum voor Schone Kunsten, Gent
Erich Heckel (1883-1970) was een van de hoofdfiguren van het Duits expressionisme en medestichter van de kunstenaarsvereniging Brücke. Hij werkte tijdens de Eerste Wereldoorlog als verpleger voor het Rode Kruis in Roeselare, Oostende en Gent. Zijn fascinatie voor de Vlaamse landschappen en steden krijgt vorm in sprekende kunstwerken: romantisch en expressief, spiritueel en tastbaar, en vooral hoopgevend. Met deze monografische tentoonstelling belicht het MSK een minder gekende, maar bijzonder boeiende periode van deze toonaangevende kunstenaar.
EXPO
19 oktober 2024 t/m 16 februari 2025
Surrealisme
Musée des Beaux-Arts, Mons (Bergen)
Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van het surrealisme wijdt het Musée des Beaux-Arts in Mons een tentoonstelling aan deze kunststroming. Het museum kiest voor totaal nieuwe invalshoek: die van het object en zijn impact op de samenleving. De tentoonstelling is zowel chronologisch als thematisch gepresenteerd, schetst de geschiedenis van het object (driedimensionaal, maar ook in poëzie, schilderkunst, fotografie, collage en film) binnen het surrealisme in de jaren twintig en dertig. Vervolgens confronteert het het surrealistische object met de nieuwe stromingen die het object vanaf de jaren zestig centraal stellen in de artistieke scene.
EXPO
19 oktober 2024 t/m 23 maart 2025
LIBERTÉ! Ary Scheffer & de Franse Romantiek
Dordrechts Museum, Dordrecht
Deze tentoonstelling neemt je mee terug naar het roerige Parijs in de eerste helft van de negentiende eeuw, een tijd vol politieke onrust en culturele bloei. Kunstenaars als Eugène Delacroix en Théodore Géricault zetten hun penselen in als wapens of klommen op de barricades. Zo ook de uit Dordrecht afkomstige Ary Scheffer (1795-1858), die al snel een van de beroemdste schilders van de Franse hoofdstad werd. Behalve een indrukwekkend aantal schilderijen van Scheffer (het Dordrechts Museum beschikt over het grootste aantal wereldwijd) zijn er tijdens LIBERTÉ! ook bekende kunstwerken uit het Kasteel van Versailles en het Louvre voor de eerste keer in Nederland te zien. Ook Géricaults olieverfschets van het wereldberoemde Vlot van de Médusa en Episode uit de Griekse onafhankelijkheidsoorlog van Delacroix zijn tijdens de tentoonstelling voor het eerst in ons land te bewonderen..
EXPO
19 oktober 2024 t/m 12 januari 2025
Goed Fout: de Zeven Hoofdzonden in Beeld
Bonnefanten, Maastricht
Centraal staat de vermaarde prentserie naar Pieter Bruegel de Oude waarin het kwaad wordt verbeeld: De Zeven Hoofdzonden uit 1558. Rondom deze prentreeks toont het Bonnefanten zijn voorlopers en inspiratiebronnen, werken van tijdgenoten en navolgers die dezelfde thema’s verbeelden. Van toegankelijke, goedkope verbruikskunst tot kostbare verzamelaarsstukken. Hoe zag de zonde er toen uit en hoe verhoudt deze zich tot die in onze eigen tijd? Verwacht een tentoonstelling over Hoogmoed, Luiheid, Gulzigheid, Afgunst, Woede, Lust en Hebzucht. Met deze omvangrijke tentoonstelling toont het Bonnefanten een uniek beeld van goed en kwaad in de kunst uit de lange zestiende eeuw (ca. 1480- 1620).
Meer tentoonstellingen die openen deze maand:
| 4 oktober | Paul Delvaux | La Boverie, Luik |
| 5 oktober | Susanna | Museum Gouda, Gouda |
| 5 oktober | Beatriz Gonzalez | Museum de Pont, Tilburg |
| 5 oktober | Zoeken naar Zingeving | Kröller-Müller Museum, Otterlo |
| 5 oktober | Thomas J Price | Kunsthal, Rotterdam |
| 5 oktober | Miriam Cahn | Stedelijk Museum, Amsterdam |
| 10 oktober | Made in China | Wereldmuseum, Rotterdam |
| 10 oktober | Tsai Ming-Liang | SMAK, Gent |
| 11 oktober | Tekeningen van Rubens tot Khnopff | KMSKB, Brussel |
| 11 oktober | King of Klowns | MHKA, Antwerpen |
| 12 oktober | Dirk Braeckman – Léon Spilliaert | Kunstmuseum, Den Haag |
| 12 oktober | Love is Louder | BOZAR, Brussel |
| 12 oktober | Queens by Andy Warhol | Paleis het Loo, Apeldoorn |
| 13 oktober | de Leegte om mij heen | Roger Raveel Museum, Machelen-Zulte |
| 13 oktober | Underground | Eye Filmmuseum, Amsterdam |
| 18 oktober | In de ban de van de Middeleeuwen | Catharijneconvent, Utrecht |
| 18 oktober | de Kunstparade | Museum Prinsenhof, Delft |
| 19 oktober | Yalla Yalla! – Egypte | Teylers Museum, Haarlem |
| 19 oktober | Women Photographers | Museum Helmond, Helmond |
| 20 oktober | Size Matters | Museum MORE, Gorssel |
| 20 oktober | New Mother Sculptures | Cobra Museum, Amstelveen |
| 26 oktober | Wu Zetian | Princessehof, Heerenveen |
| 26 oktober | Diva | Kunsthal, Rotterdam |
Kunst en cultuurprogramma’s op TV in de komende maand:
BIOS
Lee
Vanaf 10 oktober in de bioscoop
In Lee volgen we de legendarische fotograaf Lee Miller (Kate Winslet) wanneer ze als fotojournalist naar de frontlinies van de Tweede Wereldoorlog reist om de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog bloot te leggen. Een fascinerend portret van Lee Miller, wiens unieke talent ons enkele van de meest onuitwisbare beelden van de 20ste eeuw hebben opgeleverd.
TV
2DOC: Alreadymade
Donderdag 3 oktober 22h20 op NPO2
Wie heeft in 1917 een bestaand (readymade) urinoir gesigneerd met ‘R. Mutt’ en ingezonden voor een kunsttentoonstelling in New York? Was het Marcel Duchamp, die het kunstwerk destijds claimde? Of is Elsa von Freytag-Loringhoven de echte auteur van een van de belangrijkste kunstwerken van de 20e eeuw?
TV
Close Up: de Wereld van Carlijn
Dinsdag 8 oktober 22h20 op NPO2
De Nederlandse cartograaf Carlijn Kingma is een opkomende ster aan het firmament, te vergelijken met M.C. Esscher en Piranesi. Ze tekent ideeënwerelden, of zoals ze zelf zegt, kaarten van de soms ondoorgrondelijke werkelijkheid waarin we leven. Carlijn gaf filmmaker Ariane Greep toestemming haar te volgen vanaf de eerste dag dat ze begon met het tekenen van haar nieuwste project ‘Het Waterwerk van ons geld’, een gedetailleerde kaart van ons financiële stelsel.
TV
2DOC: Kunstroof
Donderdag 17 oktober 22h20 op NPO2
Het is een van de meest bizarre kunstroven ooit. Een groep Roemeense vrienden heeft in 2012 slechts 2 minuten en 48 seconden nodig om zeven wereldberoemde meesterwerken te stelen uit de Rotterdamse Kunsthal. De buit is miljoenen waard, maar hoe verkoop je een Picasso of Monet en aan wie? ‘Kunstroof’ reconstrueert de gebeurtenissen op basis van archiefmateriaal, interviews en geacteerde scènes.
TV
de Andere Kant van Amsterdam
Vanaf zaterdag 26 oktober wekelijks 22h10 op NPO2
Het ogenschijnlijk seculiere en vrijgevochten Amsterdam heeft verrassend diepe katholieke wortels. Dat ontdekt schrijver en columnist Stephan Sanders in het nieuwe KRO-NCRV programma De andere kant van Amsterdam.
TV
Hollandse meesters herzien
Wekelijks zaterdag om 20h40 op NPO2
Als je kijkt naar de werken van de Hollandse Meesters uit de 17e en 18e eeuw kun je je afvragen of dat beeld een complete afspiegeling is van de maatschappij van die tijd. Want uit onderzoek weten we dat mensen van kleur wel degelijk aanwezig waren en ook hun stempel drukten op de vorming van onze maatschappij. Alleen op schilderijen uit die tijd, de Hollandse Meesters, worden ze hoogstens afgebeeld als bijfiguur, vaak anoniem. Doet dit wel recht aan de realiteit?
In deze serie laten we zien dat de diverse samenleving geen recent verschijnsel is, maar juist al eeuwen bestaat. Met de kennis van nu en de blik van een nieuwe generatie kunstenaars sluiten we iedere aflevering af met een hernieuwd kunstwerk: een Hollandse Meester Herzien. Een nieuwe interpretatie, een toevoeging of juist een weglating waardoor de 17e en 18e eeuwse schilderijen een completer beeld geven van de tijd waarin ze oorspronkelijk gemaakt werden.
TV
Nu te zien!
Wekelijks woensdag om 21h15 op NPO2
Museumdirecteuren laten ons elke week zien welke tentoonstellingen er zijn. De museumdirecteuren verlaten hun eigen museum en reizen het hele land door om een niet te missen tijdelijke tentoonstelling te bezoeken. Ze laten ons zien wat er zo bijzonder is aan deze tentoonstelling of kunstenaar en bij welke kunstwerken je echt even stil moet staan. Soms maken ze ook een uitstapje naar België of Duitsland als daar een bijzondere tentoonstelling is.
| 1 oktober | Maarten van Heemskerck | 450 jaar geleden overleden |
| 4 oktober | Dierendag | |
| 5 oktober | Joachim Patinir | 500 jaar geleden geboren |
| 16 oktober | Otto Mueller | 150 jaar geleden geboren |
| 31 oktober | Halloween |