Nicole Eisenman worstelde na haar coming out met drugs, afwijzing en eenzaamheid. In haar kunstwerken vond ze een uitlaatklep. Van seksueel expliciete werken, tot sociale kritiek: Eisenmans humoristische schilderijen laten zien hoe ze zichzelf langzaam vond.
In “De Sessie” zien we Nicole Eisenman in haar ergste nachtmerrie. Ze ligt languit op een sofa bij een psychiater. Haar vuile voeten laten zien dat ze dakloos is geworden. Op een tafeltje staat een vaasje met een fallussymbool, aan de muur hangen maskers, in de kast staan boeken met titel als ‘Feminine Sexuality”. Eisenman schilderde het doek als een herinnering aan haar coming out. Haar vader was psychiater in de traditie van Freud. Hij stuurde haar ellenlange brieven met argumenten waarom ze haar leven vergooide door als lesbienne te leven. “Soms kon je de uitgelekte inkt van zijn tranen nog zien.”, herinnert Eisenman zich. “Het waren moeilijke jaren.”
Seksualiteit
In de jaren na haar coming out brak Eisenman door als kunstenaar. Ze maakte explicite werken, zoals Betty gets it waarin cartoonfiguren Wilma Flintstone en Betty Rubble seks hebben. Het waren beelden waar mensen aanstoot aan namen. Maar voor haarzelf waren de schilderijen een bevrijding, niet alleen van haar eigen seksualiteit, maar ook van de door mannen gedomineerde kunstwereld. “Humor is een manier om met angst om te gaan.”
De jaren 90 waren heftige jaren voor Eisenman. Ze exposeerde over de hele wereld, terwijl ze dealde met een heroïneverslaving. Tegelijk voelde ze de afwijzing van haar vader. Uiteindelijk stopte ze met drugs en groeide haar beroemdheid. Persoonlijke ervaringen bleven een grote rol spelen in de werk.
Bier garten
In Eisenmans Bier Garten serie omderzoekt ze sociale interacties. Op het eerste gezicht lijken het een levendige taferelen vol vrolijkheid. Maar wie beter kijkt, ziet veel eenzaamheid. Mensen staren in de verte, leunen verveeld op een arm of spelen met hun telefoon. Alcohol lijkt hun enige vriend, sommige mensen zijn er geel of groen van. In veel schilderijen is ook de dood aanwezig op het feestje als een wit skelet-achtig hoofd, zoals de schreeuw van Edvard Munch. Maar wat vooral opvalt, is hoe weinig oogcontact de mensen hebben.
Hoewel de Beer Gardens vol zitten met mensen, lijken maar weinig echt met elkaar in gesprek. Zelfs van de mensen die met een arm om elkaar heen zitten, gaat een groot gevoel van eenzaamheid schuil. De schilderijen gaan over de hedendaagse samenleving, waarin mensen veel contact hebben via sociale media, maar eenzamer zijn dan ooit. Het is een sociale kritiek, waarin Eisenman ook haar eigen periodes van eenzaamheid verwerkt. Hebben we wel genoeg oog voor elkaar?
Persoonlijk
Pas de afgelopen 10 jaar lijkt Eisenman meer in balans te zijn. The Night Studio is een teder portret van twee vrouwen. Een hand op de borst van haar partner en omstrengelde benen. Nicole Eisenman is niet langer hard en expliciet, maar kwetsbaar en intiem. Haar eigen ontwikkeling belichaamt de reis van de homo-emancipatie. Karikaturale homo’s in televisieseries en films hebben de afgelopen jaren plaatsgemaakt voor koppels van hetzelfde geslacht met een kinderwens. Homoseksualiteit is normaler geworden.
Recent kreeg Eisenman een relatie met kunstcriticus Sarah Nicole Prickett. Ze maakte over de nieuwe relatie het schilderij Destiny riding her bike. “Het is een romantisch schilderij van twee mensen die elkaar ontmoeten. De een valt van een ladder en de ander rijdt op een fiets de ladder op – en springt eraf. Ze vliegt door de lucht. En ze hebben elkaar een beetje in de gaten. Ik vind het heel romantisch.”, zei Eisenman over het werk. Eisenman laat zo zien dat de juiste ontmoeting kan helpen om rust en zelfacceptatie te vinden. En soms is daar een beetje geluk voor nodig…
