Tentoonstellingen

Renoir in het Grand Palais

Het Amerikaanse Museum of Modern Art verkoopt in de jaren 80 een paar schilderijen van Renoir zodat ze een Van Gogh kunnen aanschaffen. De werken die Renoir aan het eind van zijn leven maakte, zouden te weinig betekenis hebben gehad. Maar is dit terecht? Het Grand Palais in Parijs presenteert een tentoonstelling over de Renoir van na het impressionisme…

Het is gewaagd om in Parijs een tentoonstelling te organiseren rondom Renoir. Je loopt namelijk het gevaar dat je bij de expositie herhaalt wat er al in Parijs te zien is. In het Musée d’Orsay en het Musée de l’Orangerie zijn immers grote Renoir collecties ondergebracht. En zeker in de eerste zaal ben ik bang dat dit gaat gebeuren.

Ik vind hier namelijk twee schilderijen uit het Musée d’Orsay en een doek uit het Musée Picasso. Prachtige schilderijen waarop dansparen te zien zijn. Ze worden gepresenteerd als Renoir’s definitieve breuk met het impressionisme. Hij durft te kiezen voor scherpe lijnen en ‘koude’ kleuren. Mooie schilderijen, absoluut, maar deze had ik toch echt al een keer gezien.

De tentoonstelling gaat over de laatste dertig jaar van het leven van Renoir waarin hij loskomt van het impressionisme. Hij weigert te exposeren op de impressionistententoonstellingen en gaat op zoek naar een nieuwe stijl. Hij maakt weer strak omlijnde figuren en schildert onderwerpen uit het dagelijks leven. De lichte kleurstelling van het impressionisme behoudt hij in zijn werk, maar hij de kleuren lopen wat ‘gladder’ in elkaar over.

Het mag bekend heten dat Renoir een zwak had voor het schilderen van vrouwen. Naakt, danwel gekleed zijn ze dan ook het meest voorkomende onderwerp op deze tentoonstelling. Zijn familie en kennissen dienen hierbij vaak als model. Ook zijn jongste zoon, Coco (Claude), is talloze malen afgebeeld.

Zo nu en dan wordt er ook een werk van Renoir naast doeken van andere schilders als Bonnard en Matisse gehangen. Sommige schilders lieten zich namelijk door de schilderijen van Renoir inspireren. Zo werd bijvoorbeeld een Baigneuse van Picasso, naast een Baigneuse van Renoir gehangen. Het geeft een aardig effect.

Halverwege de voorstelling word ik opeens verrast. Er hangt zowaar een afbeelding van een halfnaakte man! Het is de eerste keer dat ik zo’n soort schilderij van de hand van Renoir zie. Het gaat om een portret van Alexandre Thurneyssen afgebeeld als Paris. Toegegeven, het is wel een vrouwelijk type. Maar toch!

Ik moet dan ook toegeven dat de samenstellers hun best hebben gedaan om vele prachtige doeken van Renoir naar Parijs te halen. Het merendeel komt uit het buitenland en is dus normaal gesproken niet in Parijs te zien. Amerika is daarbij overigens hofleverancier. Toch kan ik niet zeggen dat ik tijdens de tentoonstelling een Renoir zie, die ik nog niet kende.

Hierdoor begin ik me ook af te vragen of de aanname van deze expositie, dat de late werken van Renoir onderschat zouden zijn, wel waar is. Deze schilderijen hangen gewoon in alle grote musea van de wereld, zo blijkt uit de bekendheid van de vele doeken die ik langs zie komen. In New York mogen ze er dan een paar verkocht hebben, de rest van de wereld heeft dit niet gedaan.

Bovendien hadden de Amerikanen wel ergens een punt. Want waar de hele kunstwereld zich rond 1900 langzaam richting abstractie bewoog met oude impressionisten als Monet en Cezanne voorop, ging Renoir juist weer hele figuratieve werken maken. En laten we nou eerlijk zijn, heeft de late Renoir nou echt de stijl van Picasso en Matisse beïnvloed? Misschien op een enkel doek, maar toch niet in het grote geheel!

Mij maakt dat verder ook niet uit, ik blijf juist de latere werken van Renoir prachtig vinden. Toch word ik tijdens de expositie nauwelijks verrast. Ik heb al teveel vergelijkbare werken gezien.

De Expositie Renoir in de 20e eeuw is nog te zien in het Grand Palais tot en met 4 januari 2010

Tentoonstellingen

10 reacties op “Renoir in het Grand Palais

  1. Antoinette Duijsters

    Ik vind ze mooi en zou willen dat ik naar Parijs kon komen om ze in het echt te zien.

  2. Robert Kruzdlo

    Mooi geschreven weer. Wel iets meer van jezelf er in aub

  3. Smokey Robbinson

    Twee Renoirs tegenovere één Van Gogh. Gôh, wie of wat bepaalde de waarde?
    Persoonlijk zie ik liever Renoirs dan Van Goghs. Dat is een persoonlijke keuze en not done. Ik weet het.
    Als je al heel veel schilderijen hebt gezien zal het des te moeilijker worden om nog verrast te worden.
    Ik vond deze bijdrage fijn om te lezen en mooi om te bekijken Jeroen.

  4. Jeroen de Baaij

    Antoinette, het zijn inderdaad prachtige schilderijen
    Robert, bedankt voor je reactie. Ik zal proberen er wat meer van mijzelf erin te leggen de volgende keer!
    Smokey, Natuurlijk is het lastiger om nog verrast te worden als je veel gezien hebt. De vraag is alleen of je in Parijs zo’n tentoonstelling moet organiseren als er al zoveel vergelijkbare werken te zien zijn. En als daarvoor dan toch gekozen wordt, dan verwacht ik dat ze proberen iets nieuws te laten zien of een nieuw inzicht te geven en dat bleef helaas achterwege.

  5. Smokey Robbinson

    Jeroen, inderdaad. Is me nu duidelijker.
    Ik heb voor jou speciale muziek van Maria Yudina meegebracht en zeer toepasselijk in deze, namelijk het stuk De Schilderijententoonstelling van Mussorgsky.
    De plaat met de ruis en kraak heb ik gewist en deze ervoor in de plaats gezet.
    Maria Y. was hier wel jaren ouder. Deze vind ik zelf erg mooi:http://www.youtube.com/watch?v=RxIBmbLJfv0 "De Schilderijententoonstelling" van Mussorgsky.

  6. Ik probeer me te herinneren of en waar ik in Nederland ooit een Renoir heb gezien.
    Ik meen in het Boymans. Zal het nog eens nakijken…

  7. De half naakte persoon omhuld door bont of berenvel, zou men ook een Rubensman kunnen noemen, geachte heer Jeroen.

  8. Mooie bijdrage. Maar deze werken ken ik ook. Ze doen ook wat burgerlijk aan, niet echt vernieuwend.

  9. Jeroen de Baaij

    Smokey, bedankt voor de muziek. Ik zit er heerlijk naar te luisteren! Ben ondertussen doorgeklikt naar filmpje 3/4 😉
    Maria, ik ben benieuwd! Was het schilderij dat je hebt gezien ook uit zijn latere stijlperiode?
    JHvD, u heeft helemaal gelijk, Rubens was dan ook een voorbeeld voor Renoir
    Pierra, tja ik weet niet of ik ze burgerlijk zou noemen, ze hebben iets heel lieflijks over zich en doen me in dat opzicht een beetje denken aan de rococo kunst

  10. Pingback: Kunstgeschiedenis: Venster op het Impressionisme | // Vensters

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: