//
u leest...
Uncategorized

de Strijd tussen Wetenschap en Religie

Nog altijd vaart VPRO’s schip de Stad Amsterdam over de wereldzeeën in het spoor van Darwin. Nadat vorige week de oversteek over de Atlantische oceaan werd gewaagd en de evenaar werd gekruist, wordt deze week een eiland voor de kust van Brazilië bereikt. Op Fernando de Noronha echter is Darwin’s theorie nog lang niet geaccepteerd; er heerst een rotsvast geloof in God.

De aflevering van gisteren draaide dan ook helemaal om de tegenstelling tussen de religie en de wetenschap, en de evolutietheorie in het bijzonder. Aan boord was een strenggelovige afstammeling van Darwin die voor zichzelf een mooie mix had gevonden. Hij had de evolutietheorie in zijn geloof weten te verweven door niet vast te houden aan de letterlijke tekst van Genesis 1, maar de tekst als een metafoor te zien. De dagen uit het scheppingsverhaal werden hierdoor lange perioden.


fernando de noronha

Ook Darwin zelf was streng gelovig toen hijzelf aan boord van de Beagle ging in 1831. Gedurende zijn reis heeft Darwin zijn geloof steeds verder losgelaten om uiteindelijk zijn eigen theorie op te stellen. Hij kon zijn waarnemingen niet meer rijmen met een aarde die slechts 6000 jaar oud zou zijn.

Ook Nicolaas Copernicus liet zich door zijn geloof niet weerhouden van het opstellen van theorieën die het geloof zouden ondermijnen. In 1543 publiceerde hij zijn fameuze geschrift, Revolutionibus Orbium Coelestium, waarin hij stelt dat de zon het middelpunt is van het sterrenstelsel. Hij schreef dat de aarde om de zon heen draaide en niet andersom.


nicolaas copernicus

Het boekje werd nauwelijks opgemerkt in het begin en pas toen Galileo Galilei ermee aan de haal ging, werd het in 1616 door de katholieke kerk verboden. Het duurde tot de tijd dat Charles Darwin leefde voordat het verbod van de kerk opgeheven werd en de theorie aanvaard. Maar Copernicus had zelf tijdens zijn leven de ophef dat zijn werk zou veroorzaken al ingezien. Hij was dan zelf ook priester en wist wat voor een effect het zou hebben op de kerk.

Misschien dat dit de reden is geweest dat hij het pas in het jaar van zijn dood, 1543, publiceerde. Al in 1514 stelde hij de theorie op, maar toen durfde hij het nog niet naar buiten de brengen. Hetzelfde geldt eigenlijk voor Darwin. Hij was in 1834 terug van de reis van met Beagle en stelde in de jaren die volgden zijn theorie op, toch duurde het tot 1859 voordat hij uiteindelijk zijn ideeën publiceerde.

Ongetwijfeld zal de weerstand van de kerk tegen dit soort theorieën een rol hebben gespeeld bij de beslissing om de publicatie uit te stellen. Eerst wilden ze meer bewijzen verzamelen om de voorziene tegenstand te kunnen weerstaan. Het duurde 300 jaar voordat de kerk Copernicus’ theorie accepteerde. Zal Darwin dan over 100 jaar ook voor de kerk gemeengoed zijn?

Reacties

26 gedachtes over “de Strijd tussen Wetenschap en Religie

  1. "Zal Darwin dan over 100 jaar ook voor de kerk gemeengoed zijn?"
    Als het aan de kerk ligt niet vrees ik. De enige hoop die je mag hebben is dat het onderwijs de gaten in in onze collectieve kennis gaat dichten. Met een bioloog als onderwijsminister zou een flinke stap gemaakt kunnen worden maar ik merk er nog weinig van.
    Waarom zou de Beagle-serie eigenlijk op zondag worden uitgezonden ?
    En wordt er in andere landen eigenlijk aandacht besteed aan het Darwinjaar ?

    Geplaatst door ing. St Hawk | 19 oktober 2009, 23:23
  2. De kerk zou Darwin’s ideeen geaccepteerd hebben: http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2009/03/04/ora-anche-la-chiesa-accoglie-darwin.htmlhttp://www.ilgiornale.it/cultura/la_chiesa_darwin_non_e_contrasto_creazione/04-11-2005/articolo-id=40577-page=0-comments=1
    maar is het niet eens met ‘darwinisten’ als Dawkins.
    @ing. St Hawk, in Engeland en VS zeker wel, dat weten we. In Italie ook, al is het wat minder dan in Nederland.
    Mooi blog weer.

    Geplaatst door Pierra | 20 oktober 2009, 00:02
  3. Darwin is op dit moment in de wetenschap al geen gemeengoed meer. Post-Darwinisme etc..
    Waarom wordt Darwin zo gevierd? Wie heeft het feonomeen Darwinjaar verzonnen?
    En de milion dollar question: Wie heeft de waarheid in pacht als nog niet eens bekend is wat bewustzijn is?

    Geplaatst door Paravivo | 20 oktober 2009, 00:29
  4. Geloof is er in variaties.
    Zo is er het geloof dat er zo iets is als ‘vastestoffen’. Ook al geeft de wetenschap op allerlei wijzen en herhaaldelijk aan dat er domweg geen vastestoffen zijn. Dit geloof in vastestoffen is in de verhalen van C. Darwin aanwezig, overvloedig zowaar.
    Idem dito is ook van toepassing voor tijd. Alles is er simultaan. Echter door het verschuiven van gedachten wordt er zoiets als een tijdsbeeld opgewekt. Uiteraard is het wel zaak dat er daar toe de beschikking is over het begrip tijd. Onder de begrippen die het Nederlands opmaken, is dit inderdaad het geval en derhalve een mogelijkheid en bij toepassing in de gedachtenstroom, ook een ervarings waarschijnlijkheid.
    Zowel vande implicaties van de illusies tijd als vastestoffen is bewust te worden en wel repeteerbaar met de zogernaamde ‘Tweeling Paradox’. Ziet hiervoor de site: http://shrinkify.com/sdu
    Door nu de Nederlandse begrippen op deze site ‘tweeling’, "Anouk en Bart", te vervangen door de begrippen ‘moeder’ en ‘kind’. En de moeder,degene is, die met de raket reist, is het inderdaad een mogelijkheid en een waarschijnlijkheid een werkelijkheid op te wekken, in het Nederlands, dat de moeder ‘jonger’ is dan haar ‘eigen’ kind.
    De werkelijkheid is slechts een illusie, al zij het een volhardende.
    Samenvattend: Gedachten worden dingen.

    Geplaatst door Trees | 20 oktober 2009, 03:46
  5. Mooi blog.
    "Zal Darwin dan over 100 jaar ook voor de kerk gemeengoed zijn?"
    Ik zie wel degelijk dat de kerk al aan het verschuiven is.
    In de uitzending van Knevel met Marijnissen en bisschop van Eijk was ik verbaasd (en verheugd) dat van Eijk helemaal geen afstand nam van de evolutietheorie. En dat voor een bisschop!http://player.omroep.nl/?aflid=10146044
    Knevel kwam er eerder door in de problemen. Het heeft nog gen vaste grond onder de voeten dus, maar het zal geen honderd jaar meer duren.

    Geplaatst door Aad Verbaast | 20 oktober 2009, 10:20
  6. In de gelovige wereld zelf blijkt de ontdekking in de vorige eeuw, dat er twee totaal verschillende scheppingsverhalen in de bijbel staan en dat die helemaal niet over het feitelijke begin van deze wereld gaan maar oude literaire zingevingsverhalen zijn over het leven nu, nog effectiever te werken om ruimte te bieden aan de wetenschappelijke evolutiewerkelijkheid. Van die evolutiewerkelijkheid, waarin ook wij leven, wordt geloofd(niet bewezen!), dat het een gave/opgave is voor mens en mensheid en daarbij valt in oude verhaalvorm het woord God als "Gever/Opdrachtgever/Schepper". Door deze ontdekking zijn alle zgn. bezwaren van de bijbel, waar Darwin(en zijn tijd.. met name zijn vrouw!) nog zo mee "zat", verdwenen, al dringt dat ook moeizaam door en verzetten fundamentalistische christenen (nog één generatie?) zich daar nog steeds verwoed tegen.

    Geplaatst door joost tibosch sr | 20 oktober 2009, 11:22
  7. "Hij schreef dat de aarde om de zon heen draaide en niet andersom."
    Als de wetenschap een beetje modern zou zijn dan zouden ze nu gewoon beweren dat het helemaal niets uitmaakt ofdat de aarde om de Zon draait of de Zon ok de aarde.
    Alles is immers relatief. Maar zou de wetenschap het aandurfen om en model te maken waarin de Zon om de aarde draait? Of gaat dat het voorstellingvermogen te boven?
    Anyway.. Wetenschap en geloof zouden de strijdbijl moeten begraven en tot het inzicht moeten komen dat iedere wetenschap bestaat middels door geloof in een bepaalde theorie.
    En ieder geloof heeft wetenschap nodig om de juiste vragen te blijven stellen, zonder vragen is er geen geloof maar overtuiging. En daar krijg je van die fanatieke mannetjes van die de rest van de wereld altijd maar weer de regeltjes proberen voor te schrijven.
    ( voor de duidelijkheid.. ik schrijf niemand voor hoe je iets moet doen, maar probeer wel over te brengen hoe je iets ook kan trachten te zien.. 😉 )

    Geplaatst door rudolfhendriques1 | 20 oktober 2009, 11:36
  8. "De "strijd" tussen wetenschap en religie lijkt mij strijden om het gelijk. In feite heeft iedereen gelijk…voor zichzelf, maar niet voor een ander. Het is een persoonlijke verklering voor waar men voor staat.
    "Ik heb altijd gelijk", schreef W.F. Hermans en zo is het. Iemands gelijk is een kwestie van overtuiging en smaak. Over smaak valt niet te twisten.
    Religie en wetenschap kunnen NAAST elkaar bestaan en hoeven niet persé hand in hand te gaan. Zoveel mensen, zoveel zinnen. Oeverloze discussie, die polariteiten schept, in feite. Voor mij ieder z`n meug. Als men elkaar maar niet tot last is. Vrijheid, blijheid.
    Mooi blog!

    Geplaatst door Smokey | 20 oktober 2009, 11:47
  9. @rudolfhendriques1:
    "Alles is immers relatief. "
    Hoe kom je daar nou bij ? Omdat er een relativiteitstheorie bestaat ? Natuurlijk is niet alles relatief.
    "..en tot het inzicht moeten komen dat iedere wetenschap bestaat middels door geloof in een bepaalde theorie."
    Wetenschappers geloven niet, ze bedenken en testen theorien.

    Geplaatst door Eelco | 20 oktober 2009, 12:12
  10. @Eelco,
    In vriendelijkheid bemerkend:
    Rudolfhendriques1 heeft inderdaad gelijk.
    Alles is inderdaad ‘relatief’. Wordt ook wel uitgedruk als: "Alles is betrekkelijk".
    Het ontkennen er van is ook relatief en wel aan de gebruikte concepten van de taal ‘Nederlands’. Dit wordt inderdaad geacht ‘wetenschappelijk’ te zijn, tenslotte is taalkunde een wetenschap, academisch zowaar. Ook de ‘Rechtswetenschap/Rechtskunde’ welke eveneens geacht wordt te zijn een wetenschap en eveneens academisch, is er de bewustijn dat alles relatief is en wordt dit ingezet. De uitdrukking: ‘Niet noodzakelijkerwijze’ is hiervan een voorbeeld.
    Relatief aan het Nederlands, geloven ‘Wetenschappers’.
    Ziet: http://shrinkify.com/h80
    Van Dale:
    ge·lo·ven geloofde, h geloofd 1 vast vertrouwen in het bestaan van iem of iets: ~ in (of: aan) God 2 voor waar houden op het gezag ve ander 3 menen, denken: ik geloof dat hij ziek is 4 een godsdienst
    Merk vriendelijk op dat ‘wetenschapper’ een werkwoord is welke in de hoedanigheid van zelfstandignaamwoord gebruikt wordt. Verwarring mogelijk met ‘zelfstandignaamwoorden’. Het uiten van meningen is de mens niet vreemd, ook niet in de hoedanigheid van ‘wetenschapper’.
    .

    Geplaatst door Trees | 20 oktober 2009, 12:48
  11. Wetenschappers geloven niet, ze bedenken en testen theorien.
    Fout
    Wetenschappers bedenken en testen theoriën (filosofen ook) en geloven naast hun werk in dingen die hun leven draaglijk maken.
    Smoky Iedereen of hij nu wetenschapper is of niet houd zich aan feiten en gelooft in dingen.
    Feiten zijn koel, hard en onleefbaar om in te wonen. geloof moet altijd aanwezig zijn als is het in dit bloggen…
    Ik noem dit Tragisch Realisme.
    Groet
    sorrie niet ingelogd

    Geplaatst door Robert | 20 oktober 2009, 13:30
  12. @Robert,
    En juist dit ‘geloven’ is interesant.
    "Door uw geloof zult gij genezen zijn".
    Uiteraard is het woord/concept ‘genezen’ te vervangen door allerlei andere concepten. Waardoor dit principe allerlei werkelijkheden doet manifesteren.
    Voorbeeld:
    "Door uw geloof zij gij een ‘economisch wat danook’ beleven".
    Op het politieke toneel wordt door wijziging van concept/concepten allerlei beelden opgewekt. De heet G. Zalm bijvoorbeeld, wijzigt te samen met Duitse ambtsgenoot de concept ratio ‘Gulden/Deutsche Mark-Euro’ omwisseling. Hierdoor verandert ook geloof wat betreft het waardewerkelijkheidsbeeld van Nederland en Duitsland in de EU.
    Zaak is het, dat het geloofd wordt, dat is voldoende.
    Verwijs in dit verband vriendelijk naar: http://www.wisselverlies.nl/

    Geplaatst door Trees | 20 oktober 2009, 13:42
  13. @Robert:
    "Wetenschappers bedenken en testen theoriën (filosofen ook) en geloven naast hun werk in dingen die hun leven draaglijk maken."
    Dat is erg flauw, want dat laatste slaat op alle mensen, niet alleen op wetenschappers. En ik denk dat je twee soorten ‘geloven’ door elkaar gooit: zie de eerste twee paragrafen van http://nl.wikipedia.org/wiki/Geloven_%28gedrag%29
    Dus zal ik het zo formuleren: Wetenschap is geen religie: in de wetenschap worden theorien bedacht en getest. Het woordje ‘religie’ is waarschijnlijk eenduidiger dan het woordje ‘geloof’.
    "Feiten zijn koel, hard en onleefbaar om in te wonen. geloof moet altijd aanwezig zijn als is het in dit bloggen…"
    Dát vind ik nou nog eens een trieste stelling … feiten zijn helemaal niet onleefbaar. Het is maar wat je met die feiten doet ! En nogmaals: je gooit twee soorten ‘geloven’ door elkaar.

    Geplaatst door Eelco | 20 oktober 2009, 14:55
  14. @Trees:
    Ik neem aan dat U doelt op ‘relativisme’ doelt (http://nl.wikipedia.org/wiki/Relativisme ).
    Lees ook eens het laatste stukje op de wikipedia pagina, die vond ik wel verhelderend:Bij een uitspraak als ‘alles is relatief’ is echter nog niets gezegd over ten opzichte van wat alles relatief is.
    Ik vind zo’n uitspraak als ‘alles is relatief’ dan ook een dooddoener, persoonlijk. In de natuurkunde geldt het in ieder geval niet: er zijn wel degelijk ook absoluutheden, zoals de lichtsnelheid en andere natuurkonstanten.

    Geplaatst door Eelco | 20 oktober 2009, 15:02
  15. @Eelco,
    Nog immer relatief, en wel aan o.a. natuurkunde en gebezigde conceptern c.q. Nederlands.
    Daarbij komt dat ook natuurkunde o.a. van vaststoffen uitgaat en
    die zijn er domeweg niet.
    Moge al blijken uit natuurkunde zelf. Immers de gedachtenvorming is gebaseerd op een gering deel van de beschikbare informatie. Hierdoor is de taal al gefiltered. Denk maar eens aan het electromagnetisch spectrum waarbij er interactie is met het ‘regenboog deel’. Waarvan wederom weerslag is in de taal. Ook het werk van C. Darwin, ontbreekt het aan de implicaties hiervan.
    De zogenaamde ‘Higgs boson’ die onvindbaar is, waardoor o..a. DNA op losse schroeven staat. De ‘Large Hadron Collider (LHC)’ ten spijt.
    Volgens Newtons Wetten doet het verschijnsel van een magneet die aan een ijskast blijft zitten zich niet voor. Terwijl er wel het geloof is dat een magneet deze eigenschap heeft.
    De implicaties van taal en dus het gedachtengoed zijn ver strekkend.
    Verwijs kortheidshalve naar: ‘Geen woorden, geen daden’ Een toepassing van de ‘Nul Hypothese"-
    te vinden op de site: http://noorderlicht.vpro.nl/artikelen/18859006/
    Het relatief zijn is zo ook van toepassing op de conceptualisaties van de zogeheten: "Dinosauri" Door wijzigen van concepten/taal/informatie wijzigt zich ook deze illusie, waaronder de geschiedenis illusie.
    Als voorbeeld:" A Third of Dinosaur Species Never Existed?" –
    te vinden op de site: http://shrinkify.com/1bom
    Hoe het ook zij, ontbreekt het aan deze concepten/taal/informatie dan is er nog immer geloof en er zijn nog immer manifestaties van werkelijkheidsvarianten.

    Geplaatst door Trees | 20 oktober 2009, 15:58
  16. Darwin was in één opzicht zeker de meerdere van Einstein en dat was in zijn titelkeuze. Hij schreef een boek over het ontstaan van soorten door middel van natuurlijke selectie en noemde het "Over het Ontstaan van Soorten door middel van Natuurlijke Selectie". Einstein bedacht een absoluutheidstheorie waarbij alles gerelateerd wordt aan één absolute grootheid, de snelheid van het licht, maar noemde hem relativiteitstheorie.
    Bovendien voorzag Darwin dat zijn theorie weerstand en verwarring zou opleveren bij veel mensen, vooral bij hen die zijn ideëen niet begrepen. Ook dat had Einstein t.a.v. zijn eigen theorie niet voorzien. Anders had hij hem wel de Theorie-waar-Jan-en-Alleman-die-er-geen-hol-van-begrijpt-maar-er-toch-voortdurend-en-zonder-enige-gêne-de-grootst-mogelijke-bolle-onzin-over-uitkraamt-theorie genoemd.

    Geplaatst door ing. St Hawk | 20 oktober 2009, 16:35
  17. @ing St Hawk: 🙂
    Maar effe serieus: de relativiteitstheorie heeft een aantal aspecten van de natuurkunde als ‘relatief’ aangemerkt, die in eerdere theorieen als absoluut werden gezien. Maar dus niet alles ! Je hebt wel gelijk dat de naam van de theorie beter zoiets als de ‘algemene zwaartekrachts theorie’ had kunnen heten. In het engels wordt dan ook vaak de naam ‘theory of gravity’ gebruikt.
    @Trees:
    Waar te beginnen ?
    "De zogenaamde ‘Higgs boson’ die onvindbaar is, waardoor o..a. DNA op losse schroeven staat. De ‘Large Hadron Collider (LHC)’ ten spijt."
    DNA heeft niets te maken me Higgs-bosonen … en de LHC werkt nog niet, dus valt er nog niets te vinden. Het ding moet nog gerepareerd worden.
    Verder kan ik niet zoveel wijs uit uw betoog, om eerlijk te zijn. U lijkt alles op ‘taal’ te willen terugvoeren ?

    Geplaatst door Eelco | 20 oktober 2009, 16:44
  18. @Eelco,
    "DNA heeft niets te maken me Higgs-bosonen"
    Voor een:
    "..Are Scientists Closing in on the Higgs Boson?
    Known as "the God particle," the Higgs Boson is believed to be the last undiscovered atomic particle…"http://shrinkify.com/1bp4
    En waarom zou een DNA geen ‘atomic particle’ zijn?
    Taalkundige kwestie soms?
    Het heeft inderdaad met taal/semantiek te maken.
    "Our world may be a giant hologram" – http://shrinkify.com/1bp5
    Ook het verschijnsel ‘hologram’ en implicaties hiervan ontbreekt het taalkuindig aan in de werken van C. Darwin.
    .

    Geplaatst door Trees | 20 oktober 2009, 17:06
  19. Eelco, een grap op zijn tijd moet kunnen. Deze keer was ik echter bloedserieus. Met oeverloos gebazel en het willekeurig uit de lucht grijpen van dwaze sprookjes houden mensen elkaar alleen maar voor de gek. Wat hier in een paar reacties alweer de revue passeert is toch werkelijk om te huilen.

    Geplaatst door ing. St Hawk | 20 oktober 2009, 17:29
  20. Ik vond het een goede grap van je, met kern van waarheid en al !
    Vandaar het 🙂 symbool (smiley emoticon) in m’n reactie.
    De rest van de reactie kan ik ook alleen maar over huilen, maar ik doe het toch lekker niet. Kop hoog !

    Geplaatst door Eelco | 20 oktober 2009, 18:35
  21. Ik ben een ‘s’ vergeten in m’n laatste reactie: er moet staan "De rest van de reacties …."

    Geplaatst door Eelco | 20 oktober 2009, 19:15
  22. Als meer gelovigen de gedachtensprong van de nazaat van Darwin kunnen maken, hoeft het geen 100 jaar meer te duren voordat de kerk de evolutietheorie eindelijk aanvaardt. Die nazaat zou er zelf de nodige aanzet toe kunnen geven. Vraag is of hij dat wil?

    Geplaatst door Zelfstandig journalist | 20 oktober 2009, 19:38
  23. Interessant blog over Darwin. En of er in andere landen iets aan dit Darwinjaar gedaan wordt?
    In Brazilië zijn er diverse activiteiten, zie http://www.ano-darwin-2009.org/.

    Geplaatst door Antoine Robbesom | 20 oktober 2009, 19:50
  24. Eelco dank voor je antwoorden.
    We zullen er zeker op terug komen.
    Mijn blog zegt ook wel iets…
    Dank Robert

    Geplaatst door R. Kruzdlo | 20 oktober 2009, 22:41
  25. Geweldig om te zien dat het blog zoveel reacties en discussie uitlokt. Tot mijn spijt ben ik slechts bij mogelijkheid eenmaal per dag te reageren. Overdag heb ik nou eenmaal andere bezigheden.
    Opvallend vind ik dat uit de reacties blijkt dat er nogal wat onenigheid bestaat in hoeverre de kerk de evolutietheorie omarmd heeft. Hieruit blijkt mijns inziens dat er verschillende stromingen binnen de kerk zijn die er anders over denken. Zolang er nog altijd folders tegen de evolutietheorie en voor het scheppingsverhaal worden verspreid, blijft er nog werk aan de winkel. Op zich is het ook goed dat er wel al een verschuiving zichtbaar is, anders halen we die 100 jaar nooit! 😉
    Verder zie ik dat het blog de nodige andere wetenschappelijke discussies heeft opgeroepen. Ik heb dit soort discussie regelmatig onder andere blogs gezien en wil me hier niet tot op het detail in mengen. Het enige wat ik er even over kwijt wil, is dat ik veel moeite heb met de mening dat wetenschap ook ‘geloven’ zou zijn. De hele basis van de wetenschap is nou juist dat er theorieën worden opgesteld die te testen zijn, juist door de testbaarheid van de theorie is geloven niet aan de orde. Juist daarom ben ik extra voorzichtig in mijn formuleringen, je zult in dit blog dan ook niks lezen over ‘evolutieleer’ slechts over de ‘evolutietheorie’.
    Bedankt voor alle reacties in ieder geval!

    Geplaatst door Jeroen de Baaij | 20 oktober 2009, 22:42
  26. @Rudolfhendriques1, je zegt:Alles is immers relatief. Maar zou de wetenschap het aandurfen om en model te maken waarin de Zon om de aarde draait? Of gaat dat het voorstellingvermogen te boven?
    Dat was het model van zo’n 700 jaar geleden.

    Geplaatst door Pierra | 21 oktober 2009, 00:21

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Archief

Like //Vensters op Facebook!

Abonneer je op dit blog en ontvang een e-mailbericht bij elke nieuwe post!

Doe mee met 381 andere volgers

Creative Commons License
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.
%d bloggers liken dit: