Uncategorized

‘That’s an egg!’

Zo sprak Professor Van Boekhoven bij de eerste wetenschappelijke ontdekking van het beagle project. De VPRO vaart nog altijd over de wereldzeeën in het voetspoor van de Beagle van Charles Darwin. ‘De Stad Amsterdam’ was deze week in de buurt van de Canarische Eilanden. Het verhaal van het ei in de aardlagen.

Ei van een Zeevogel

In de aflevering van gisteren kwamen er twee wetenschappers aan boord die op zoek gingen naar resten van zeevogels op het Portugese eiland Selvagem Grande. Ze gingen voornamelijk op zoek naar fossiele botten in de oude aardlagen, maar vonden tot ieders verbazing een ei dat maar liefst 15 miljoen jaar oud is.

Er werd uitgebreid op de bijzonderheid van deze vondst ingegaan. Vogeleieren worden namelijk bijna nooit teruggevonden vanwege de grote kwetsbaarheid. Maar doordat dit ei vol is geraakt met zand nadat het vogeltje eruit is gekropen en vervolgens in zijn geheel met zand is bedekt, heeft het kunnen overleven.


prof van boekhoven met in zijn hand het gevonden ei (links) en james hutton (rechts)

De vraag die tijdens de uitzending echter niet werd beantwoord is: ‘Waardoor konden de wetenschappers zo snel bepalen dat het ei ongeveer 15 miljoen jaar oud is?’. Het antwoord is vrij simpel, ze kenden de leeftijd van de zandlaag waarin het ei werd gevonden. Het ei zat in het zand tussen twee lagen van vulkanisch gesteente en hierin zijn eerder ander vondsten gedaan. Toentertijd is de leeftijd van die laag bepaald en daardoor kan nu gezegd worden dat het ei ongeveer even oud moet zijn.

 

James Hutton

Het was James Hutton die in de 18e eeuw het onderzoek heeft gedaan dat ten grondslag ligt aan de moderne geologie. Hij bewees dat onze aarde uit verschillende lagen bestaat die door cycli van erosie en vernieuwing constant veranderen.

Hij stelde de theorie op dat stollingsgesteente als het langzaam afkoelt mineralen vormt. Bovendien realiseerde hij zich dat de aarde van binnen heet moest zijn en onder grote drukke moest staan. Als deze hete mineralen naar bovenkwamen door vulkanen zouden ze een nieuwe laag vormen en door erosie zouden deze lagen langzaam weer afbreken.


disharmonische aardlagen getekend (links) en in werkelijkheid (rechts)

Hutton haalde het bewijs voor zijn theorieën uit disharmonische aardlagen. Dit zijn plaatsen waar de normale ordening is verdwenen en bepaalde aardlagen zijn opgericht. De aardlagen liggen dan niet langer horizontaal, maar staan verticaal overeind. Hierover heen ontstaan dan weer nieuwe horizontale lagen van nieuw sediment.

Deze bevindingen van James Hutton liggen aan de basis van de vondst van het ei op Selvagem Grande. Aan de kust zijn daar verschillende aardlagen zichtbaar die steeds verder afslijten doordat wind en water stukken steen wegslaan. Hierdoor kwam ook dit bijzondere ei aan de oppervlakte.

Doordat de zandlaag werd afgesloten door een laag van vulkanisch matefriaal heeft het miljoenen jaren afgesloten gezeten van de buitenlucht. Erosie werd hierdoor voorkomen. Verder onderzoek zal nu moeten uitwijzen wat voor een ei het precies is en of het ons meer kan leren over de evolutie van enkele zeevogelsoorten.

En de Beagle? Die is ondertussen op weg naar de Kaapverdische eilanden!

10 reacties op “‘That’s an egg!’

  1. A C T U A L I T Y

    http://www.vkblog.nl/bericht/277365/A_C_T_U_A_L_I_T_Y_-_De_Beagle-reis_is_in_Portugal
    Dit had ik er over geschreven… Groet Joshua….Moet even iets anders doen..
    Ga straks je blog lezen….

  2. Smokey Robbinson

    "Dat is een ei", ( sprak de professor) Droogkomische titel voor een boeiend blog. Feitelijk een enorm goed geconserveerde eierschaal. Bijzondere vondst en kiem des levens.

  3. Jeroen, leuke extra informatie, heb ook gekeken. Prachtig programma maar wel kort.
    Groet,

  4. @Jeroen: Je bent bezig met een mooie serie. Aangezien ik zelden TV kijk kom ik het hier iedere keer in samengevatte vorm (bij)lezen. Thanx.
    Groet,
    Kokopelli

  5. Helaas zie ik ook niet alle afleveringen en ik ben blij met je verslagen.

  6. Antoinette Duijsters

    Heel mooie vondst ene goed blog.

  7. Robert Kruzdlo

    Mooi helder geschreven Jeroen. Je hoort ook bovenaan te staan.
    Groet robert

  8. Jeroen de Baaij

    Allemaal erg veel dank voor jullie leuke reacties. Ik vind het leuk om te horen dat juist de mensen die niet de tijd hebben de TV-serie te kijken hier langskomen. Ik geniet wekelijks van de TV-serie en ben het er inderdaad mee eens dat het wel wat kort is (@Pierra). Leuk om te horen dat ook bovenaan heb gestaan (@Robert), ik ben overdag weer gewoon op de universiteit, dus heb dat niet gezien.

  9. okay, dank voor de extra informatie. Ik kijk met enige jaloezie naar de afleveringen…zou ook graag op dat schip zitten…als lichtmatroos, maar wel overal met mijn snuffert bovenop zitten

  10. Pingback: GRONDLEGGERS GEOLOGIE | Tsjok's blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: