Uncategorized

Op vlooienjacht met de Beagle!

Vorige week ging de VPRO van start met de eerste aflevering op TV van het Beagle project. U weet wel, de reis van Charles Darwin die door de VPRO over wordt gedaan. 8 maanden lang zal het schip ‘de Stad Amsterdam’ rondom de wereld varen en onderweg tal van wetenschappelijke experimenten uitvoeren. Gister was de tweede aflevering waarin de bemanning de eerste walvissen en dolfijnen tegenkwam.

Een Gastropode (foto VPRO, beagle project)

Maar ook het eerste experiment werd gestart, er is een plankton meter onder het schip gehangen. Deze zogenaamde CPR (Continuous Plankton Reader) ‘vangt’ het plankton uit het water en slaat dit op in een reservoir. Iedere 500 zeemijl wordt dit reservoir geleegd en kan het gevonden plankton geanalyseerd worden.

De CPR is een apparaat dat werd uitgevonden in de jaren 20 van de vorige eeuw. Op wat kleine veranderingen na, is het nog steeds hetzelfde mechanisme waarmee gewerkt wordt. Het plankton kleeft vast op een band van zijde de iedere keer een beetje verder rolt zodat nieuw plankton kan worden gevangen. Iedere 5 centimeter zijden band is 10 zeemijlen. Niks hightech apparatuur dus, gewoon ouderwetse mechanische apparaten.

En ondanks dat er gister wat technische problemen te zien waren, mogelijk vanwege zeewier dat het mechanisme verstoorde, zijn de eerste foto’s van de wonderlijke organismes ondertussen op het internet te vinden.

 

Robert Hooke (links) en zijn eigen microscoop (rechts)

Robert Hooke
Het plankton is met het blote oog niet of nauwelijks zichtbaar, maar dankzij de geweldige microscopen van tegenwoordig, kunnen we nu naar deze plaatjes kijken. Maar dit is natuurlijk lang niet altijd zo geweest. Het eerste echte wetenschappelijke onderzoek met microscopen werd pas gedaan in de 17e eeuw met handgemaakte exemplaren.

Wij Nederlanders denken dan meteen aan Antoni van Leeuwenhoek, maar vergeten vaak een Engelse tijdgenoot van hem, namelijk Robert Hooke. Ook Hooke had zijn eigen microscoop gebouwd en gebruikte deze om allerlei kleine dieren en structuren in detail te bekijken. Zijn bevindingen publiceerde hij in 1665 in het boek Micrographia.

Zo ontdekte Hooke bijvoorbeeld het bestaan van cellen door ondermeer kurk te bestuderen. De structuur van de plantencellen met hun celwanden deed hem denken aan kloostercellen, vandaar dat hij ze zo noemde. Ook bestuurde hij fossielen en kwam tot de conclusie dat sommige van deze versteende soorten niet langer bestonden. Een idee dat pas door Darwin twee honderd jaar later zou worden bevestigd.

Maar Hooke was niet alleen bioloog, hij was ook architect en algemeen natuurwetenschapper. Zo stelde hij de wet op voor elasticiteit die nog altijd gebruikt wordt. Ook deed hij onderzoek naar kleur en licht. Hij stelde theorieën op die later door Newton en Huygens bewezen zouden worden, maar dankzij een ruzie met Newton zijn vele verwijzingen naar deze hypotheses van Hooke verwijderd.

Hij is dan ook het meest geroemd vanwege zijn biologische ontdekkingen met de microscoop. Hooke bekeek vliegen en was de eerste die haren op hun pootjes beschreef. Ook ontdekte Hook de schubben van een vlo.


de zoutwatervlo die toch een mosselkreeftje was (foto vpro, beagle project)

En nu 350 jaar later is er op de Stad Amsterdam mogelijk een nieuwe planktonsoort ontdekt, die even voor een zoutwater vlo werd aangezien. En dat zou bijzonder zijn, aangezien er alleen nog maar zoetwatervlooien bekend zijn. Bij verdere bestudering bleek het toch een mosselkreeftje te zijn. Aan specialisten aan wal is het nu de taak om te kijken of we echt met een nieuwe soort te maken hebben!

6 reacties op “Op vlooienjacht met de Beagle!

  1. Smokey Robbinson

    Boeiend leesvoer Jeroen! Interessante (electronen?) microscoopfoto`s.
    Ook mooi dat je Robert Hooke in the picture bracht. Al is `t posthuum, hij verdient het.
    Bestaat de kans dat de zoutwatervlo, alias mosselkreefje noch kan veranderen in een pantoffeldiertje? :)))

  2. meneer_opinie

    Schitterende foto’s

  3. Robert Kruzdlo

    Ik houd van dit soort blogs. Ben benieuwd naar meer
    Robert Kruzdlo Groet

  4. Mooi blog ! Prachtige onderneming ook die reis van de Beagle. Voor meer micro-foto’s van de fotograaf kun je terecht op deze website http://www.microscopy-uk.org.uk/micropolitan/

  5. Ik had het bericht al gelezen, maar dit is wel een heel wat boeiender verhaal. Bedankt!
    Groet,

  6. Jeroen de Baaij

    Bedankt voor alle reacties!
    Smokey, die kans lijkt me zeer klein 😉
    Stripman, bedankt voor de link, het zijn prachtige plaatjes om naar te kijken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: