//
u leest...
Onder de Loep

Kunst als Plaats


Kan je 36 tegels op de grond nog een sculptuur noemen? Carl Andre, de kunstenaar van bovenstaand geheel, deed dit in ieder geval wel en maakte in zijn carrière talloze ‘beelden’ volgens dit concept. Op bovenstaande afbeelding zien we een combinatie van 18 aluminium en 18 stalen tegels, die zorgvuldig tegen elkaar geplaatst zijn.

“What you see, is what you see”, zou een vriend van Andre, Frank Stella, zeggen. Geen ingewikkelde verwijzingen of dubbele lagen dus, alleen de primaire kijkervaring. Het spel dat ontstaat tussen het werk en de omgeving bepaalt de kunstervaring en juist daarom wordt de toeschouwer aangemoedigd het werk te betreden (al begrijpen sommige musea dat niet helemaal).

Er bestaat niet langer een ideale plaats om het werk te bekijken, de toeschouwer kiest zijn eigen kijkrichting. De slijtage en oxidatie zijn onderdeel van het werk, waardoor het zich blijft ontwikkelen in de loop der tijd.


red square van de russische constructivist malevitsch (links) en brancusi’s endless column (rechts)

Minimal art
Carl Andre werd net als veel andere minimalisten geïnspireerd door de Russische Constructivisten uit de jaren 20. Deze hebben voornamelijk schilderijen gemaakt en dit is eigenlijk niet vertaald naar de beeldhouwkunst die destijds in de greep was van het kubisme. Het is dan ook een wonder dat het nog tot de jaren 60 heeft geduurd voordat ze navolging kregen in de beeldhouwkunst door de minimalisten.

Persoonlijk werd Carl Andre bovendien erg beïnvloed door het werk van Constantin Brancusi. Brancusi maakte zowel figuratieve als abstracte werken en streefde hierin naar de kern van het beeld. Hij liet alles weg wat in zijn ogen overbodig was. Je zou hem dus als voorloper van het minimalisme kunnen zien.

Als we bijvoorbeeld kijken naar het in Roemenië geplaatste beeld ‘Endless column’ is de eenvoud van het werk van Brancusi te zien. De metershoge kolom is onderdeel van een herdenkingsmonument. Het simplistische en repetitieve van Brancusi’s werk, is terug te zien in het werk van Carl Andre.


walter de maria’s earth room in new york


plaats = kunst
Carl Andre heeft altijd verklaard dat hij geïnteresseerd was in beeldhouwkunst als plaats. In zijn werken met de tegels komt dit natuurlijk terug doordat hij eigenlijk alleen maar een vlak creëert. De plaatsing van zo’n vlak is dan ook een belangrijk onderdeel van de kunst. Dit zorgt voor een geheel nieuwe perceptie van de bezoeker die niet gewend is om naar de grond te kijken.

Dit idee van ‘plaats als kunst’ heeft na Carl Andre veel navolging gekregen. Je zou voorzichtig kunnen zeggen dat hij aan de basis staat van de hele ‘Land Art’ stroming, In deze stroming gaan kunstenaars ook op zoek naar de interactie tussen de plaats en het kunstobject. Ondanks dat dit vooral een stroming is die in de openlucht actief is, zijn er ook voorbeelden van Land Art in een interieur.

Zo ontwierp Walter de Maria een kamer die helemaal gevuld is met aarde, de zogenaamde ‘Earth Room’. Het landschap werd daarmee naar binnen gehaald. De originele versie van deze kamer bestaat niet meer, maar sinds 1980 is het concept opnieuw neergezet in een New Yorkse galerie waar het nog altijd zichtbaar is.

Kunst als plaats? Wat zegt u ervan?

Blikvangers.005 In de serie ‘Onder de Loep’ staat steeds een kunstwerk centraal en wordt gekeken naar de positie van dit werk in de kunstgeschiedenis. Leer meer over deze topwerken en waarom ze zoveel invloed hebben gehad. Hier vind je het overzicht van alle bijdragen: Onder de Loep.

Reacties

10 gedachtes over “Kunst als Plaats

  1. Met de houding van Frank Stella ben ik ook naar eigentijdse kunst gaan kijken.

    Geplaatst door Klaverblad | 13 juni 2009, 23:34
  2. "zorgvuldig tegen elkaar geplaatst " is dat zoiets als "met de hand gelegd"

    Geplaatst door ron rozen | 14 juni 2009, 10:27
  3. Wat je ziet, is wat je ziet, betekent dat de kunst is losgezongen van tijd en ruimte of betekent het dat een ieder mag zien wat ze willen zien. Het eerste lijkt me onmogelijk. Het tweede kan me ook nauweijks bekoren.

    Geplaatst door Martin Broek | 14 juni 2009, 10:45
  4. Jeroen, heel informatief weer.
    Pas als een vloer opvallend is, gaan mensen automatisch ook naar beneden kijken. Ligt er een opvallend tapijt, of het nu mooi is of lelijk, dan valt het oog daarop.

    Geplaatst door Smokey Robbinson | 14 juni 2009, 12:17
  5. Hm… ik kan niet zeggen dat ik erg onder de indruk ben. Het is natuurlijk best mogelijk om met dit idee mooie dingen te creëren, maar bij deze tegelvloer lijkt de uitleg me inventiever dan het kunstwerk zelf. En daar word ik nogal achterdochtig van. Als je bovendien schrijft dat hij op deze manier talloze kunstwerken heeft gemaakt stemt me dat niet vrolijker…

    Geplaatst door De Stripman | 14 juni 2009, 12:58
  6. De bovenste is erg mooi, ik heb deze zelf gezien en ook gefotografeerd in het Haagse Gemeentemuseum. Jij ook?
    In dezelfde (nu afgelopen) minimalisme-tentoonstelling was er een ander kunstwerk dat me nóg meer heeft gefascineerd: Weisser Papierhaufen van Reiner Ruthenbeckhttp://www.passagenproject.com/weisse…
    Minmal Art kan extreem fascinerend zijn…
    Superbijdrage!

    Geplaatst door Maria Trepp | 14 juni 2009, 13:24
  7. Maria de foto is gemaakt in het Stedelijk Museum zo te zien aan de vloer. Mooi geschreven blog.

    Geplaatst door Robert | 14 juni 2009, 16:13
  8. Is Morgaine op vakantie?
    Zou aardig zijn als zij in haar groep ook reageerde.

    Geplaatst door Klaverblad | 15 juni 2009, 20:51
  9. Bedankt voor al jullie reacties, ik heb een superdruk weekend gehad en had dus helaas niet de mogelijkheid eerder te reageren. Dit blog was ook in het voren geplaatst.
    Ik denk dat Stella vooral bedoelt heeft te zeggen is dat er geen ingewikkelde uitleg achter dit werk zit (@ martin), maar dat wil niet zeggen dat het los staat van tijd of ruimte. Dat maakt de uitleg in mijn ogen verder niet heel moeilijk, het zijn gewoon tegels op een vloer (@ stripman), maar uiteraard wordt de vloer daardoor wel bij het kunstwerk betrokken. De perceptie van deze tegels is heel anders op een witte ondergrond dan op een houten vloer (zoals Smokey al opmerkt).
    Dan nog even over de foto. Deze is helaas niet van mezelf, maar van de museumwebsite van het Art Institute of Chicago, hier wordt één van de versies van het werk tentoongesteld. Laatste is er ook nog een versie voor vele miljoenen euro’s geveild.
    Verder wil ik nog even opmerken dat het iedereen vrij is mijn blog te lezen of juist niet te lezen en dat ik niemand wil verplichten te reageren onder mijn blog, ook niet als het de beheerder van een groep is.

    Geplaatst door Jeroen de Baaij | 16 juni 2009, 11:00
  10. Wat ik er nu van moet zeggen, waarde Jeroen, weet ik niet. Sommige moderne kunst is ver gezocht, terwijl andere weer mooi is om naar te kijken. Zoals bijvoorbeeld de Earth Room, ach, wanneer je er wat struiken en bomen bij zet en er met een mooi zitje plaats neemt, dan zou het nog best gezellig kunnen zijn…

    Geplaatst door Johan HvD | 16 juni 2009, 22:48

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Archief

Like //Vensters op Facebook!

Abonneer je op dit blog en ontvang een e-mailbericht bij elke nieuwe post!

Doe mee met 414 andere volgers

Creative Commons License
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.
%d bloggers liken dit: