//
u leest...
Onder de Loep

Raphael en de Schrijvers


Voor een blik op de Renaissance kunst beklimmen we de berg Parnassus waar Apollo huist. We treffen hier de 9 muzen en talloze schrijvers uit verschillende tijden, allemaal opgetekend door Raphael in 1510 op de muren van zijn bekende Stanze in het Vaticaan. Het is één van de vier grote fresco’s in de ‘Stanza della segnatura’ waar ook zijn wereldberoemde School van Athene te vinden valt.


Belangrijke schrijvers uit verschillende tijden, maar ook mythische figuren en goden worden samen afgebeeld. Er wordt de indruk gewekt dat ze elkaar allemaal kenden en op hetzelfde moment geleefd hebben. Een uiterst humanistische inslag, mensen worden immers gelijk gesteld aan helden en goden. Alle wanden in deze Stanze zijn op die manier opgebouwd. Op het fresco ‘Parnassus’ is de poëzie het onderwerp en op de andere muren treffen we filosofie, theologie en rechtspraak.In het midden van het fresco vinden we uiteraard Apollo die wordt omring door zijn 9 muzen. Zittend Calliope en Polymnia en staand (vlnr) Terpsichore, Erato, Clio, Euterpe, Thalia, Urania en Melpomene. Links hiervan vinden we een groepje rondom Homerus (in het blauw) dat verder bestaat uit de luisterende Scribe, Dante (in het rood) en Vergilius (in het groen). Tussen dit groepje en demuzen is nog één man afgebeeld, vermoedelijk is dit een zelfportret van Rafael.

Linksonder vinden we een groep dichters dat bestaat uit (vlnr) Alkaios, Corinna, Petrarca, Anacreon en Sappfo (zittend). Het groepje aan de rechterkant van het schilderij is wat minder goed gedocumenteerd. Er bestaan geen lijsten van Rafael (meer) waarop staat wie hij heeft afgebeeld. Er bestaan dus verschillende interpretaties, maar over het algemeen wordt aangenomen dat Horatius, Ovidius en Boccaccio hier tussen staan.

De Parnassus is een terugkerend thema in de schilderkunst. Zo maakte Mantegna al een versie in 1497, maar het is niet bekend of Raphael dit werk ooit gezien heeft. Mantegna heeft in zijn versie alleen goden en de muzen afgebeeld en geen schrijvers. Hij heeft in zijn werk wel de portretten van zijn opdrachtgevers verwerkt.

Raphael heeft met zijn versie van de Parnassus veel indruk gemaakt op andere kunstenaars. In algemene zin heeft Raphael samen met Michelangelo natuurlijk de aanzet gegeven voor het manierisme, maar daar zal ik nu verder niet op ingaan. Ik wil me specifiek richten op de inspiratie die dit specifieke werk heeft gehad op latere schilders.

Parnasse van Nicolas Poussin uit 1629

Bij voorbeeld op Nicolas Poussin. Deze kunstenaar uit het Franse classicisme werd erg beïnvloed door de werken van Raphael. Hij heeft er in zijn versie van de Parnassus uit 1629 voor gekozen om naast Apollo en de muzen ook schrijvers af te beelden. De man in het blauw op de voorgrond wordt soms geïdentificeerd als Cavalier Marin.

Ook de neo-classicist Ingres maakte in 1824 een werk dat werd geïnspireerd op de Parnassus. Ondanks dat op dit schilderij niet de berg Parnassus is afgebeeld, maar Homerus op een troon is de opbouw precies hetzelfde. In het midden zit Homerus met aan zijn voeten de Ilias (in het oranje) en de Odyssee (in het groen) en hij wordt geëerd door grote schrijvers en kunstenaars uit allerlei tijden.

Zo treffen we links in het rood Dante met daarboven Vergilius. Naast Vergilius staat in zwart-witte kleren Rafael en linksonder vinden we Poussin die naar Homerus wijst. Rechtsonder zijn onder meer Molière (met masker), Le Tasse (met baard) en rechts daarnaast Shakespeare te zien. Ook dit werk is dus een ode aan de schrijverswereld.

L’Apothéose d’Homère van Jean-Auguste Dominique Ingres uit 1824

Raphael’s Parnassus is te zien in de Vaticaanse Musea in Rome. De versie van Nicolas Poussin hangt in het Prado in het Madrid. De l’Apothéose de Homère van Ingres is onderdeel van het de collectie van het Louvre in Parijs. De afbeeldingen van Raphael en Ingres zijn met één muisklik te vergroten.

Blikvangers.005 In de serie ‘Onder de Loep’ staat steeds een kunstwerk centraal en wordt gekeken naar de positie van dit werk in de kunstgeschiedenis. Leer meer over deze topwerken en waarom ze zoveel invloed hebben gehad. Hier vind je het overzicht van alle bijdragen: Onder de Loep. Kunstgeschiedenis Menu Zwartwit.018

Reacties

11 gedachtes over “Raphael en de Schrijvers

  1. Mooi en weer met goede informatie.

    Geplaatst door antoinette duijsters | 28 maart 2009, 15:37
  2. Ik voeg ook deze weer toe aan mijn "cultuurverzameling".

    Geplaatst door Theodorus | 28 maart 2009, 16:46
  3. Met aandacht gelezen en bekeken, mooi om zo door en langs de verschillende ‘Parnassussen’ heen te gaan.
    De werken gaan er nog meer door leven.
    Hartelijke groet, Coby

    Geplaatst door coby | 28 maart 2009, 20:30
  4. Hemel, wat een namen
    fraai frescoblog:)
    gr. Annet

    Geplaatst door Annet | 28 maart 2009, 23:37
  5. Bedankt allen voor jullie leuke reacties!

    Geplaatst door Jeroen de Baaij | 29 maart 2009, 10:42
  6. Die ene met die bruin-groene toga, net links achter die ander …. dat is toch ??? hè, kan ik niet op z’n naam komen.; was die niet getrouwd met, of was dat zijn broer;-)Reactie is geredigeerd

    Geplaatst door kuifje simon | 29 maart 2009, 10:54
  7. Hallo Jeroen , ik zag je Blog gisteravond al..
    Maar door alles geen tijd om te réageren..
    Ik kon niet naar de T E F A F in Maastricht.
    Maar dit Blog-paleisje is een mooie Tweede..
    Om er Parnassiaal in te vertoeven, en kunst-licht-zinnig in weg te dromen…
    Wilde ik even gezegd hebben..
    Groet van een Kunst-broeder…

    Geplaatst door R E A C T U A L I T Y / 1 | 31 maart 2009, 12:48
  8. Kuifje, het zijn inderdaad een beetje veel namen 😉 tja, wie zet dan ook al die mensen bij elkaar op een schilderij!
    Joshua, bedankt voor de complimenten, je snapt dat de Tefaf ook aan mij voorbij gaat, je kan nou eenmaal niet overal bij zijn!

    Geplaatst door Jeroen de Baaij | 31 maart 2009, 17:45

Trackbacks/Pingbacks

  1. Pingback: Kunstgeschiedenis: Renaissance « Vensters - 23 augustus 2011

  2. Pingback: Kunstgeschiedenis: Italiaanse Primitieven « Vensters - 14 oktober 2011

  3. Pingback: Kunstgeschiedenis: Venster op de Renaissance | // Vensters - 27 december 2015

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Archief

Like //Vensters op Facebook!

Abonneer je op dit blog en ontvang een e-mailbericht bij elke nieuwe post!

Doe mee met 367 andere volgers

Creative Commons License
Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.
%d bloggers liken dit: